şifahi

şıvgın

Türkiye Türkçesi çıġgın "taze dal, filiz" sözcüğünden evrilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir. Türkçe sözcük Türkiye Türkçesi çık- fiilinden Türkiye Türkçesinde +gIn ekiyle türetilmiştir.

şiar

Arapça şˁr kökünden gelen şiˁār شِعار z "üzerinde anlaşılan şey veya söz, parola" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça şaˁara شَعَرَ z "anladı" fiilinin fiˁāl vezninde masdarıdır.

şibidak

Almanca aynı anlama gelen Schiebedach sözcüğünden alıntıdır. Almanca sözcük Almanca schiebe "çekme, kaydırma" ve Almanca Dach "tavan" sözcüklerinin bileşiğidir. (NOT: Almanca sözcük Germence aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *thakam biçiminden evrilmiştir. )

şiddet

Arapça şdd kökünden gelen şidda(t) شدّة z "sertlik, katılık, zorluk" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça şadda شدّ z "sert ve katı idi, sertleşti, gerdi, kastı" fiilinin fiˁla(t) vezninde masdarıdır.

şifa

Arapça şfw kökünden gelen şifāˀ شفاء z "iyileşme, tedavi" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça şafā شفا z "tedavi etti, iyileştirdi" fiilinin fiˁāl vezninde masdarıdır.

şifahi
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

"dudaklı" [ Meninski, Thesaurus, 1680]
şifāhī: Labeo, magnis praeditus labiis [büyük dudaklı] Yeni Osmanlıca: "... sözlü" [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
şifāhen, şifāhī: ağızdan. irāde-i şifāhiye, talimat-ı şifāhiye

Köken

Arapça şifāhī شفاهاً z "1. dudaksıl, dudağa ait, 2. büyük dudaklı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça şfh kökünden gelen şifāh شفه z "dudak" sözcüğünün nisbet halidir. Bu sözcük İbranice sāphāh שָׂפָה z "1. kenar, bordür, çerçeve, 2. dudak" sözcüğü ile eş kökenlidir.

Ek açıklama

Güncel kullanımı geç dönem Osmanlıcaya ait bürokratik deyimdir.

Benzer sözcükler

şifahen


15.12.2015
şifon

Fransızca chiffon "1. eskiyip incelmiş kumaş, toz bezi, 2. bir tür ince muslin kumaş" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca chiffe "paçavra" sözcüğünden +on ekiyle türetilmiştir.

şifoniyer

Fransızca chiffonier "çekmeceli giysi dolabı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca chiffon "bez, paçavra" sözcüğünden +ari° ekiyle türetilmiştir.

şifre

Fransızca chiffre "sayı, rakam, kod" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İtalyanca ciffra "1. sıfır, 2. Arap rakamları" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Arapça ṣifr صفر z "sıfır" sözcüğünden alıntıdır.

Şii

Arapça şīˁī شيعى z "1. hizipçi, bir partiye mensup olan, 2. Ali taraftarı, Şii" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça şyˁ kökünden gelen şīˁa(t) شيعة z "hizip, fraksiyon" sözcüğünün nisbet halidir. Bu sözcük Arapça şāˁa شاع z "yayıldı, bölündü" fiilinin fiˁla(t) vezninde masdarıdır.

şiir

Arapça şˁr kökünden gelen şiˁr شِعْر z "şiir" sözcüğünden alıntıdır. (NOT: Arapça sözcük Arapça şaˁara شَعَرَ z "bildi, andı" fiilinin fiˁl vezninde türev olabilir; ancak bu kesin değildir. ) Bu sözcük İbranice şrr kökünden gelen şīr שִׁיר z "1. dizi, zincir, gerdanlık, 2. manzume, şarkı, şiir" sözcüğü ile eş kökenlidir.