şiddet

şırınga

Yeni Yunanca siringa σύριγγα z "sıvı çekme pompası" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca sýrinks, syring- σῦρινξ z "üfleme borusu, su çekme borusu, şırınga" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca sýrō σύρω z "çekmek" fiilinden türetilmiştir.

şırlağan

Farsça şīr rawġan شير روغن z "susam yağı, bitkisel yağ" deyiminden alıntıdır. Farsça deyim Farsça şīr شير z "süt, bitkilerden elde edilen özsuyu" ve Farsça rawġan روغن z "yağ" sözcüklerinin bileşiğidir.

şıvgın

Türkiye Türkçesi çıġgın "taze dal, filiz" sözcüğünden evrilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir. Türkçe sözcük Türkiye Türkçesi çık- fiilinden Türkiye Türkçesinde +gIn ekiyle türetilmiştir.

şiar

Arapça şˁr kökünden gelen şiˁār شِعار z "üzerinde anlaşılan şey veya söz, parola" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça şaˁara شَعَرَ z "anladı" fiilinin fiˁāl vezninde masdarıdır.

şibidak

Almanca aynı anlama gelen Schiebedach sözcüğünden alıntıdır. Almanca sözcük Almanca schiebe "çekme, kaydırma" ve Almanca Dach "tavan" sözcüklerinin bileşiğidir. (NOT: Almanca sözcük Germence aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *thakam biçiminden evrilmiştir. )

şiddet
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

"sertlik" [ İrşadü'l-Mülûk ve's-Selâtîn, 1387]
Kaçan kim teŋri teˁala hükm kılsa aŋar şiddet birle karşu tapgay [Tanrı Teala hükm etse ona katılıkla karşı koy] "sıkıntı" [ Fuzuli, Divan & Leyla ve Mecnun, 1535]
Dāne toprak içre şiddet çekdügiçün nice gün / baş çeküp χurremlenür ārāyiş-i bustān olur "yasadışı saldırı" [ Cumhuriyet - gazete, 1931]
itaatsizlik yapmış olduklarından dolayı hapsedilmiş olan kimselerden şiddet istimal etmemiş olanların serbest bırakılacağı "aynı anlamda" [ Cumhuriyet - gazete, 1935]
Berlin'de Yahudilere karşı şahsî şiddet hareketleri de kaydedilmiştir.

Köken

Arapça şdd kökünden gelen şidda(t) شدّة z "sertlik, katılık, zorluk" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça şadda شدّ z "sert ve katı idi, sertleşti, gerdi, kastı" fiilinin fiˁla(t) vezninde masdarıdır.

Ek açıklama

İngilizce violence karşılığı olarak kullanımı 20. yy'a aittir.

Benzer sözcükler

şiddetlenmek, şiddetli

Bu maddeye gönderenler

şedde, şedit


04.09.2018
şifa

Arapça şfw kökünden gelen şifāˀ شفاء z "iyileşme, tedavi" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça şafā شفا z "tedavi etti, iyileştirdi" fiilinin fiˁāl vezninde masdarıdır.

şifahi

Arapça şifāhī شفاهاً z "1. dudaksıl, dudağa ait, 2. büyük dudaklı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça şfh kökünden gelen şifāh شفه z "dudak" sözcüğünün nisbet halidir. Bu sözcük İbranice sāphāh שָׂפָה z "1. kenar, bordür, çerçeve, 2. dudak" sözcüğü ile eş kökenlidir.

şifon

Fransızca chiffon "1. eskiyip incelmiş kumaş, toz bezi, 2. bir tür ince muslin kumaş" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca chiffe "paçavra" sözcüğünden +on ekiyle türetilmiştir.

şifoniyer

Fransızca chiffonier "çekmeceli giysi dolabı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca chiffon "bez, paçavra" sözcüğünden +ari° ekiyle türetilmiştir.

şifre

Fransızca chiffre "sayı, rakam, kod" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İtalyanca ciffra "1. sıfır, 2. Arap rakamları" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Arapça ṣifr صفر z "sıfır" sözcüğünden alıntıdır.