şayka

şayak

Türkiye Türkçesi saya "çuhaya benzer bir kumaş" sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcüğün kökeni belirsizdir.

şayan

Farsça şāyān شايان z "mümkün, uyan, olur" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça şāyistan, şāy- شايستن, شاى z "mümkün olmak, uymak" fiilinden +ā(n) ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde χşi- veya χşāy- "muktedir olmak, gücü yetmek" fiili ile eş kökenlidir.

şayet

Farsça şāyad شايد z "uygundur, olur, ola" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça şāyistan, şāy- شايستن, شاى z "mümkün olmak, uymak" fiilinden türetilmiştir.

şayi

Arapça şyˁ kökünden gelen şāyiˁ شايع z "yayılan (haber), şüyu eden" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça şāˁa شاع z "yayıldı, etrafa dağıldı" fiilinin fāˁil vezninde etken fiil sıfatııdır.

şayia

Arapça şyˁ kökünden gelen şāyiˁa(t) شايعة z "yayılan veya dağılan şey" sözcüğünden alıntıdır.

şayka
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

"Karadeniz'e özgü yayvan tekne" [ Evliya Çelebi, Seyahatname, 1665]
Ol kayıklarını ve Urus-ı menhûs şaykalarını pâdişâhıma arz etdim.

Köken

Rusça şayka шайка z "tekne, leğen" sözcüğünden alıntıdır.


22.04.2020
şayze

Almanca Scheisse "dışkı" sözcüğünden alıntıdır. Almanca sözcük Germence yazılı örneği bulunmayan *skeutan "atmak, fırlatmak, saçmak" fiilinden türetilmiştir.

şeamet

Arapça şAm kökünden gelen şiˀāma(t) شىٔامة z "1. sol taraf, 2. uğursuz ve meymenetsiz olma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça aynı anlama gelen şuˀm شؤم z sözcüğü ile eş kökenlidir.

şebboy

Farsça şabbūy veya şab-anbūy شبّوى/شب أنبوى z "«gece kokan», sarı menekşe" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça ve Orta Farsça şab شب z "gece" (NOT: Bu sözcük Eski Farsça ve Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen χşap- sözcüğünden evrilmiştir. Eski Farsça sözcük Sanskritçe aynı anlama gelen kşapā sözcüğü ile eş kökenlidir. ) ve Farsça būy بوى z "koku" sözcüklerinin bileşiğidir.

şebek

Arapça şbk kökünden gelen şabak شَبَك z "ağ, network" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça şabaka(t) شَبَكَة z "bir ağ parçası, özellikle yüze takılan ağ şeklinde perde" sözcüğünün faˁal vezninde türevidir.

şebeke

Arapça şbk kökünden gelen şabaka(t) شبكة z "ağ, balık ağı, dokuma, örgü, ızgara" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça şabaka شبك z "ağ ördü" fiilinin faˁala(t) vezninde ismi merresidir. (NOT: Bu sözcük Aramice/Süryanice sebek סֶבֶך z "ağ" sözcüğü ile eş kökenlidir. Aramice/Süryanice sözcük İbranice sābak סָבַך z "ağ örme, dokuma, çit ve kafes yapma" fiili ile eş kökenlidir. )