şayia

şavulla|mak

Farsça şāğūl veya şāhūl "şakul" sözcüğünden türetilmiştir. Farsça sözcük Arapça aynı anlama gelen şāḳūl شقل z sözcüğü ile eş kökenlidir.

şayak

Türkiye Türkçesi saya "çuhaya benzer bir kumaş" sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcüğün kökeni belirsizdir.

şayan

Farsça şāyān شايان z "mümkün, uyan, olur" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça şāyistan, şāy- شايستن, شاى z "mümkün olmak, uymak" fiilinden +ā(n) ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde χşi- veya χşāy- "muktedir olmak, gücü yetmek" fiili ile eş kökenlidir.

şayet

Farsça şāyad شايد z "uygundur, olur, ola" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça şāyistan, şāy- شايستن, شاى z "mümkün olmak, uymak" fiilinden türetilmiştir.

şayi

Arapça şyˁ kökünden gelen şāyiˁ شايع z "yayılan (haber), şüyu eden" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça şāˁa شاع z "yayıldı, etrafa dağıldı" fiilinin fāˁil vezninde etken fiil sıfatııdır.

şayia
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Yeni Osmanlıca: [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
şāyiˁa: Yayılmış haber, tevatür.

Köken

Arapça şyˁ kökünden gelen şāyiˁa(t) شايعة z "yayılan veya dağılan şey" sözcüğünden alıntıdır.

Daha fazla bilgi için şayi maddesine bakınız.

Ek açıklama

Şāyiˁ sıfatının müennesi iken Türkçede ayrı ad niteliği kazanmıştır. Hissei şayia kumpanyası, geç Osmanlıcada "anonim şirket" anlamındadır.


21.10.2014
şayka

Rusça şayka шайка z "tekne, leğen" sözcüğünden alıntıdır.

şayze

Almanca Scheisse "dışkı" sözcüğünden alıntıdır. Almanca sözcük Germence yazılı örneği bulunmayan *skeutan "atmak, fırlatmak, saçmak" fiilinden türetilmiştir.

şeamet

Arapça şAm kökünden gelen şiˀāma(t) شىٔامة z "1. sol taraf, 2. uğursuz ve meymenetsiz olma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça aynı anlama gelen şuˀm شؤم z sözcüğü ile eş kökenlidir.

şebboy

Farsça şabbūy veya şab-anbūy شبّوى/شب أنبوى z "«gece kokan», sarı menekşe" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça ve Orta Farsça şab شب z "gece" (NOT: Bu sözcük Eski Farsça ve Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen χşap- sözcüğünden evrilmiştir. Eski Farsça sözcük Sanskritçe aynı anlama gelen kşapā sözcüğü ile eş kökenlidir. ) ve Farsça būy بوى z "koku" sözcüklerinin bileşiğidir.

şebek

Arapça şbk kökünden gelen şabak شَبَك z "ağ, network" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça şabaka(t) شَبَكَة z "bir ağ parçası, özellikle yüze takılan ağ şeklinde perde" sözcüğünün faˁal vezninde türevidir.