şato

şaşaa

Arapça şˁ kökünden gelen şaˁşaˁa(t) شعشعة z "parlama, parıltı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük şaˁşaˁa شعشع z "parıldadı" fiilinin faˁfaˁa(t) vezninde murabba (dörtlü) masdarıdır.

şaşı

Eski Türkçe saşı "şaşkın, birbirini tutmaz" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe saş- fiilinden Türkiye Türkçesinde +I(g) ekiyle türetilmiştir.

şaşkaloz

Türkiye Türkçesi şaş- ve Türkçe fiil Türkiye Türkçesi kal- sözcüklerinin bileşiği olabilir; ancak bu kesin değildir.

şatafat

Arapça şṭf kökünden gelen şaṭf شطف z "1. Mısır'da Memluk hükümdarlarının egemenlik alameti olan sancak, 2. bezeme, dalkavukluk" sözcüğünden türetilmiştir.

şatır

Arapça şṭr kökünden gelen şāṭir شاطر z "oynak, şaklaban" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça şaṭura شَطُرَ z "seğirtti, şaklabanlık yaptı" fiilinin fāˁil vezninde etken fiil sıfatııdır.

şato
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Ahmed İhsan, Avrupa'da Ne Gördüm, 1891]

Köken

Fransızca château "müstahkem konut" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince castellum "küçük kale" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Latince castrum "«kesilip ayrılmış yer», surla çevrili yerleşim veya kale, müstahkem yer, askeri garnizon" sözcüğünün küçültme halidir. Latince sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *ḱos-tró-m biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *ḱes- "kesmek" kökünden türetilmiştir.

Ek açıklama

Türkçe yer adlarında görülen kastel/kestel biçimleri ile İngilizce castle eşkökenlidir. Aynı kökten Latince castrare "organını kesmek, iğdiş etmek" . • Hintavrupa Anadilinde *kes- ve Türkçe kes- fiillerinin benzerliği ses sembolizminden doğan bir tesadüf olmalıdır.

Bu maddeye gönderenler

ankastre, kasır (kasara), kastrasyon


09.12.2015
şatobriyan

Fransızca chateaubriand "bir tür biftek" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük François-René de Chateaubriand "Fransız yazar ve diplomat (1768-1843)" özel adından türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

şavarma

Arapça şawarma "döner kebabı (Suriye ve Lübnan'da)" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Türkiye Türkçesi çevirme sözcüğünden alıntıdır.

şavk

Bu sözcüğün kökeni belirsizdir.

şavulla|mak

Farsça şāğūl veya şāhūl "şakul" sözcüğünden türetilmiştir. Farsça sözcük Arapça aynı anlama gelen şāḳūl شقل z sözcüğü ile eş kökenlidir.

şayak

Türkiye Türkçesi saya "çuhaya benzer bir kumaş" sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcüğün kökeni belirsizdir.