şaheser

şaft

İngilizce shaft "dal, çubuk, mil, eksen" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Germence yazılı örneği bulunmayan *skaft- biçiminden evrilmiştir.

şah1

Farsça şāh veya şah شاه/شه z "hükümdar, özellikle İran hükümdarı" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Eski Farsça aynı anlama gelen χşāyath- sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde χşi- veya χşāya- "muktedir olmak, gücü yetmek" fiili ile eş kökenlidir.

şah2

Farsça şāχ شاخ z "çatal, ağaç dalı" sözcüğünden alıntıdır.

şahane

Farsça şāhāne شاهانه z "şaha ait, krala layık" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça şāh "kral, hükümdar" sözcüğünden +āne ekiyle türetilmiştir.

şahbaz

Farsça şah-bāz شه باز z "«kral-şahin», bir tür şahin" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça şah veya şāh "kral" ve Farsça bāz "şahin" sözcüklerinin bileşiğidir.

şaheser
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Yeni Osmanlıca: [ Mehmed Bahaeddin (Toven), Yeni Türkçe Lugat, 1924]
şaheser: Şehkâr.

Köken

Farsça şāh شاه z "kral" ve Arapça aṯar أثر z "iz, eser" sözcüklerinin bileşiğidir.

Daha fazla bilgi için şah1, eser maddelerine bakınız.

Ek açıklama

Daha önce yaygın olan şahkārī "krala layık iş" yerine 20. yy başlarında şaheser deyimi yaygınlaşmıştır.


31.03.2015
şahıs

Arapça şχṣ kökünden gelen şaχṣ شَخْص z "kişi, birey, belli bir kişi" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça şaχaṣa شَخَصَ z "dikildi, ayağa kalktı" fiilinin faˁl vezninde türevidir.

şahika

Arapça şhḳ kökünden gelen şāhiḳ شاهق z "zirve, uç, özellikle dağ zirvesi" sözcüğünden türetilmiştir. Arapça sözcük Arapça şahaḳa شهق z "sonuna veya ucuna vardı" fiilinin fāˁil vezninde etken fiil sıfatııdır.

şahin

Farsça şāhīn شاهين z "bir yırtıcı kuş" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen saēna sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Sanskritçe śyena श्येन z "kartal veya şahin" sözcüğü ile eş kökenlidir.

şahit

Arapça şhd kökünden gelen şāhid شاهد z "tanık" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça şahida شَهِدَ z "tanıklık etti" fiilinin fāˁil vezninde etken fiil sıfatııdır.

şahmaran

Farsça şāh-i mārān شاه ماران z "yılanlar padişahı" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça şāh شاه z "hükümdar" ve Farsça mārān ماران z "yılanlar" sözcüklerinin bileşiğidir. Farsça sözcük Farsça mār مار z "yılan" sözcüğünün çoğuludur.