şah1

şablon

Almanca Schablone "karton veya metalden kesilmiş kalıp" sözcüğünden alıntıdır. Almanca sözcük EHol scampelioen "model, nümune" sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Fransızca aynı anlama gelen échantillon sözcüğünden alıntıdır.

şad

Farsça ve Orta Farsça şād شاد z "huzurlu, dingin, mutlu" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Eski Farsça aynı anlama gelen şiyāta- sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *kʷiē-t- biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *kʷeiə- "dinmek, dinlenmek, istirahat etmek" kökünden türetilmiştir.

şadırvan

Farsça ve Orta Farsça şādravān شاداوان z "1. padişah otağı, 2. süs çeşmesi, fıskiye" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça şād "mutlu, şen, gür" ve Farsça ravān "giden, akan" sözcüklerinin bileşiğidir.

şafak

Arapça şfḳ kökünden gelen şafaḳ شفق z "1. zayıflık, kısılma, yumuşama, 2. günbatımı kızıllığı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça şafaḳa شفق z "kıstı, kıskandı" fiili ile eş kökenlidir.

şaft

İngilizce shaft "dal, çubuk, mil, eksen" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Germence yazılı örneği bulunmayan *skaft- biçiminden evrilmiştir.

şah1
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Edib Ahmed, Atebet-ül Hakayık, 1250 (1444) yılından önce]
teŋizden kerīmrek şāhım [denizden daha cömerttir şahım]

Köken

Farsça şāh veya şah شاه/شه z "hükümdar, özellikle İran hükümdarı" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Eski Farsça aynı anlama gelen χşāyath- sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde χşi- veya χşāya- "muktedir olmak, gücü yetmek" fiili ile eş kökenlidir.

Ek açıklama

Aynı kökten Farsça şahr < Eski Farsça χşathra- "krallık", Farsça şāyistan "mümkün olmak, +ebilmek".

Benzer sözcükler

şah mat, Şahname, Şahsever


06.04.2015
şah2

Farsça şāχ شاخ z "çatal, ağaç dalı" sözcüğünden alıntıdır.

şahane

Farsça şāhāna شاهانه z "şaha ait, krala layık" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça şāh "kral, hükümdar" sözcüğünden +āne ekiyle türetilmiştir.

şahbaz

Farsça şah-bāz شه باز z "«kral-şahin», bir tür şahin" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça şah veya şāh "kral" ve Farsça bāz "şahin" sözcüklerinin bileşiğidir.

şaheser

Farsça şāh شاه z "kral" ve Arapça aṯar أثر z "iz, eser" sözcüklerinin bileşiğidir.

şahıs

Arapça şχṣ kökünden gelen şaχṣ شَخْص z "kişi, birey, belli bir kişi" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça şaχaṣa شَخَصَ z "dikildi, ayağa kalktı" fiilinin faˁl vezninde türevidir.