şaşkaloz

şaryo

Fransızca chariot "1. dört tekerli yük arabası, 2. daktilonun hareketli kısmı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen carrus sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Fransızca char "at arabası" sözcüğünden türetilmiştir.

şasi

Fransızca châssis "at arabasının ana gövdesi [esk.], otomobil gövdesi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca châsse "sandık, sanduka" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen capsa sözcüğünden evrilmiştir.

şaş|mak

Orta Türkçe şaş- "ürkmek, hayret etmek" fiilinden evrilmiştir. Türkçe fiil Eski Türkçe saş "ürkek, şaşkın" fiili ile eş kökenlidir.

şaşaa

Arapça şˁ kökünden gelen şaˁşaˁa(t) شعشعة z "parlama, parıltı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük şaˁşaˁa شعشع z "parıldadı" fiilinin faˁfaˁa(t) vezninde murabba (dörtlü) masdarıdır.

şaşı

Eski Türkçe saşı "şaşkın, birbirini tutmaz" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe saş- fiilinden Türkiye Türkçesinde +I(g) ekiyle türetilmiştir.

şaşkaloz
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Türkiye Türkçesi: [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
şaşkoloz شاشقولوز: Koskoca şaşkın.

Köken

Türkiye Türkçesi şaş- ve Türkçe fiil Türkiye Türkçesi kal- sözcüklerinin bileşiği olabilir; ancak bu kesin değildir.

Daha fazla bilgi için şaş-, kal- maddelerine bakınız.

Ek açıklama

Geç Osmanlı halk dilinde sıkça görülen +oz eki muhtemelen Rumcadan taklit yoluyla üretilmiştir. Karş. cadaloz, saloz, zırtapoz.

Benzer sözcükler

şaşkalozlamak


11.03.2015
şatafat

Arapça şṭf kökünden gelen şaṭf شطف z "1. Mısır'da Memluk hükümdarlarının egemenlik alameti olan sancak, 2. bezeme, dalkavukluk" sözcüğünden türetilmiştir.

şatır

Arapça şṭr kökünden gelen şāṭir شاطر z "oynak, şaklaban" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça şaṭura شَطُرَ z "seğirtti, şaklabanlık yaptı" fiilinin fāˁil vezninde etken fiil sıfatııdır.

şato

Fransızca château "müstahkem konut" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince castellum "küçük kale" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Latince castrum "«kesilip ayrılmış yer», surla çevrili yerleşim veya kale, müstahkem yer, askeri garnizon" sözcüğünün küçültme halidir. Latince sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *ḱos-tró-m biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *ḱes- "kesmek" kökünden türetilmiştir.

şatobriyan

Fransızca chateaubriand "bir tür biftek" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük François-René de Chateaubriand "Fransız yazar ve diplomat (1768-1843)" özel adından türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

şavarma

Arapça şawarma "döner kebabı (Suriye ve Lübnan'da)" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Türkiye Türkçesi çevirme sözcüğünden alıntıdır.