şırlağan

şıpıdık

şıp "ayak sürtme sesi" ses yansımalı sözcüğünden türetilmiştir.

şır

"akar su sesi" Ses yansımalı sözcüktür.

şıra

Farsça şīre شيره z "«süte benzer», bitki sütü, özsuyu, şarap" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça şīr شير z "süt, özsuyu" sözcüğünden +a ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde χşīrəm "süt tortusu, yoğurt" sözcüğü ile eş kökenlidir. Avestaca sözcük Sanskritçe kşīrā ओदन z "sütlü bulamaç, bitki usaresi" sözcüğü ile eş kökenlidir. Sanskritçe sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *kʷsir- biçiminden evrilmiştir.

şırfıntı

Türkiye Türkçesi çırpıntı "edepsiz kadın" sözcüğünden evrilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

şırınga

Yeni Yunanca siringa σύριγγα z "sıvı çekme pompası" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca sýrinks, syring- σῦρινξ z "üfleme borusu, su çekme borusu, şırınga" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca sýrō σύρω z "çekmek" fiilinden türetilmiştir.

şırlağan
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Yadigâr-ı İbni Şerif, 1421? yılından önce]
sığırın sade yağıyla pişüreler veya şīrūġan ile tenhā iktifā ideler [ Mercimek Ahmed, Kâbusname terc., 1432]
şırlağan bir yağdır ve aṣlı sūsamdır

Köken

Farsça şīr rawġan شير روغن z "susam yağı, bitkisel yağ" deyiminden alıntıdır. Farsça deyim Farsça şīr شير z "süt, bitkilerden elde edilen özsuyu" ve Farsça rawġan روغن z "yağ" sözcüklerinin bileşiğidir.

Daha fazla bilgi için şıra, rugan maddelerine bakınız.


20.05.2015
şıvgın

Türkiye Türkçesi çıġgın "taze dal, filiz" sözcüğünden evrilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir. Türkçe sözcük Türkiye Türkçesi çık- fiilinden Türkiye Türkçesinde +gIn ekiyle türetilmiştir.

şiar

Arapça şˁr kökünden gelen şiˁār شِعار z "üzerinde anlaşılan şey veya söz, parola" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça şaˁara شَعَرَ z "anladı" fiilinin fiˁāl vezninde masdarıdır.

şibidak

Almanca aynı anlama gelen Schiebedach sözcüğünden alıntıdır. Almanca sözcük Almanca schiebe "çekme, kaydırma" ve Almanca Dach "tavan" sözcüklerinin bileşiğidir. (NOT: Almanca sözcük Germence aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *thakam biçiminden evrilmiştir. )

şiddet

Arapça şdd kökünden gelen şidda(t) شدّة z "sertlik, katılık, zorluk" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça şadda شدّ z "sert ve katı idi, sertleşti, gerdi, kastı" fiilinin fiˁla(t) vezninde masdarıdır.

şifa

Arapça şfw kökünden gelen şifāˀ شفاء z "iyileşme, tedavi" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça şafā شفا z "tedavi etti, iyileştirdi" fiilinin fiˁāl vezninde masdarıdır.