ıssız

ısmarla|mak

Farsça spardan, sipar- سپردن z "tevdi etmek, emanet etmek" fiilinden alıntıdır. Farsça fiil Orta Farsça aynı anlama gelen avispārtan, avispār- fiilinden evrilmiştir.

ıspanak

Farsça ispanāχ veya ispānac إسپناخ/إسپانج z "bir sebze, spinacia oleracea" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen spanāk sözcüğünden evrilmiştir.

ıspatula

Fransızca spatule "kürekçik, keskin kenarlı boya veya macun paleti" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince spathula "kürekçik" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Latince spatha "kürek" sözcüğünden +ul° ekiyle türetilmiştir.

ıspazmoz

Yeni Yunanca spasmós σπασμός z "kasılma, spazm" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen spasmós σπασμός z sözcüğünden evrilmiştir.

ısrar

Arapça ṣrr kökünden gelen aynı anlama gelen iṣrār إصرار z sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ṣarra صَرَّ z "gıcırdadı, cırcır böceği gibi öttü" fiilinin ifˁāl vezninde (IV) masdarıdır.

ıssız
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Türkiye Türkçesi: [ Aşık Paşa, Garib-name, 1330]
bāṭıl olur iş ü ev issüz [sahipsiz] kalur Türkiye Türkçesi: [ Dede Korkut Kitabı, 1400? yılından önce]
ben bu issizlikde oturayım, bu maḳāmı pāk dutayım Türkiye Türkçesi: "... metruk" [ Meninski, Thesaurus, 1680]
issız اسّز, اسسز (quasi issisız, sine possessore): virān. Desertus & desertum.

Köken

Türkiye Türkçesi īsiz veya issiz "sahipsiz" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Türkiye Türkçesi iy veya iye veya issi "sahip, malik" sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +sIz ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için iye maddesine bakınız.

Ek açıklama

Esasen "sahipsiz" anlamında iken 16. yy'a doğru "insansız, metruk" anlamı ağır basmıştır.

Benzer sözcükler

ıssızlaşmak, ıssızlık


24.08.2017
ıstakoz

Yeni Yunanca ve Eski Yunanca astakós αστακός z "büyük deniz böceği" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen ostakós οστακός z sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca ostéon οστέον z "kemik" sözcüğü ile eş kökenlidir.

ıstampa

İtalyanca stampa "damga" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük Germence yazılı örneği bulunmayan *stampaz "havan, baskı aleti" biçiminden alıntıdır. Bu sözcük Germence yazılı örneği bulunmayan *stap- veya *step- "basmak, ayak basmak, adım" fiilinden türetilmiştir. Germence fiil Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *stemb- biçiminden evrilmiştir.

ıstılah

Arapça ṣlḥ kökünden gelen iṣtilāḥ إصتلاح z "1. uygun bulma, 2. kabul gören şey, konvansiyon, terminoloji" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ṣalaḥa صَلَحَ z "salih ve doğru idi" fiilinin iftiˁāl vezninde (VIII) masdarıdır.

ıstırap

Arapça ḍrb kökünden gelen iḍṭirāb إضطراب z "1. çarpışma, 2. iç çatışma ve sıkıntı içinde olma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḍaraba ضَرَبَ z "çarptı" fiilinin iftiˁāl vezninde (VIII) masdarıdır.

ıstralya

İtalyanca straglio "ip, halat" sözcüğünden alıntıdır.