ıskarmoz

ısın|mak

Eski Türkçe isin- "kendini ısıtmak, sıcaklık hissetmek" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe isi- "ısınmak" fiilinden Eski Türkçe +In- ekiyle türetilmiştir.

ısır|mak

Eski Türkçe ısır- "ısırmak" fiilinden evrilmiştir.

ısırgan

Eski Türkçe ısırġan "çok ısıran" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe ısır- fiilinden Eski Türkçe +(g)An ekiyle türetilmiştir.

ısıt|mak

Eski Türkçe isit- "ısıtmak, ateşi çıkmak" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe isi- "ısınmak" fiilinden Eski Türkçe +It- ekiyle türetilmiştir.

ıska

Bu sözcüğün kökeni belirsizdir.

ıskarmoz
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
ıskarmoz: Kayıklarda kürek takılan ağaç çivi.

Köken

Yeni Yunanca ve Eski Yunanca skalmós σκαλμός z "sandalda küreğin bağlandığı çubuk" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *sḱol-mn̥- "yarma (ağaç, çubuk)" biçiminden evrilmiştir. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *sḱel-1 "yarmak" kökünden türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için şalter maddesine bakınız.

Ek açıklama

Karş. ▪ Frisk, Griechisches Etym. Wörterb. sf. II.716. İtalyanca scalmo, Fransızca escaume/escarme (aynı anlamda) biçimleri Latince üzerinden Yunancadan alınmıştır. ( ▪ Kahane & Tietze, The Lingua Franca in the Levant sf. §843)


14.11.2019
ıskarta

İtalyanca scarto "atılmış, elenmiş, ekarte edilmiş" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük İtalyanca scartare "1. uzaklaştırmak, 2. iskambilde kâğıt kaçmak" fiilinden türetilmiştir.

ısla|mak

Orta Türkçe ısla- veya ısıl- "sulamak, ıslatmak" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Eski Türkçe aynı anlama gelen suvla- veya suvul- fiili ile eş kökenlidir. Bu sözcük Eski Türkçe suv "su" sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +lA- ekiyle türetilmiştir.

ıslah

Arapça ṣlḥ kökünden gelen iṣlāḥ إصلاح z "düzeltme, sağaltma, uyum sağlama" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ṣalaḥa صلح z "iyi veya uygun idi" fiilinin ifˁāl vezninde (IV) masdarıdır.

ıslık

Orta Türkçe sıkrık veya sıklık "ıslık" sözcüğünden alıntıdır. Türkçe sözcük Eski Türkçe sıkır- "ötmek, ıslık çalmak" fiilinden Türkiye Türkçesinde +Uk ekiyle türetilmiştir.

ısmarla|mak

Farsça spardan, sipar- سپردن z "tevdi etmek, emanet etmek" fiilinden alıntıdır. Farsça fiil Orta Farsça aynı anlama gelen avispārtan, avispār- fiilinden evrilmiştir.