üst

ürün

TTü *ürü- +In ≈ TTü üre- çoğalmak, (bitki) bitmek

üryan

Ar ˁuryān عريان z [#ˁry fuˁlān msd.] çıplaklık Ar ˁarā عرا zçıplak idi

üs

Ar uss اسّ z [#Ass fuˁl ] temel, baz, esas ≈ Aram ˀuşşā אוּשׁ, אוּשָּׁא z [#Aşş] temel, baz, tahkimat ≈ Akad uşşu a.a.

üsküf

≈ Yun skúfia σκούφια zRum din adamlarının giydiği fese benzer başlık Ar usḳuf اسقف zHıristiyan din adamı, piskopos Yun episkópos piskopos

üslup

Ar uslūb اسلوب z [#slb] yol, yöntem, usul, tarz

üst

ETü: üstin [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
andan üstin: fawḳahu (...) üsteldi [arttı] (...) üstek [fazlalık] (...) üsterdi [üstün gelmek için yarıştı] OTü: [ Borovkov ed., Orta Asya'da Bulunmuş ... Kuran Tefsiri, <1300]
başlarınıŋ üstinde (...) ayakı üstiŋe kopdı KTü: [ anon., Kitab-ı Mecmu-ı Tercüman-ı Türkî, 1343]
[[Arapça 'fawḳa' karşılığı olan Türkçe sözcüğün aslı üst olup 'fawḳak' için üstinda, 'fawḳakum' üstiŋızda denir.]]

(≈ ETü üstin üstte, önde, satıhta ) ETü üste- üste çıkmak, artmak ETü üz/yüz bir şeyin önü veya üstü, satıh +tA-

 yüz1

Not: ETü üstin zarfından veya onun kökü olan üste- fiilinden OTü yapıca muğlak bir yöntemle ad üretilmiştir. Yalın halde 13. yy'dan önce görülmez.

Benzer sözcükler: altüst, baş üstüne, insan üstü, üst baş, üst üste, üsteğmen, üstel, üstlük, üstüme iyilik, üstüne üstlük, üstyapı


24.03.2019
üstad

Fa ustād/awstād/ustā اوستاد/اوستا zbilgi ve zanaat sahibi, öğretmen, sanatkâr << OFa avastād a.a. Ave ava-stāta- başında duran, öncü, veli HAvr *stoh₂-éi̯e- (*stō-éi̯e-) duran HAvr *steh₂- (*stā-) durmak

üstele|mek

TTü üste üst, üzere +lA-

üstelik
üstenci
üstesinden gel|mek

<< TTü uhdesinden gel- deruhte etmek, hakkından gelmek Ar ˁuhda(t) üstlenme