ümmi

ültraviyole

Fransızca ultraviolet "morötesi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca violet "menekşe, mor" sözcüğünden ültra+ önekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince viola "menekşe" sözcüğünden türetilmiştir.

ümera

Arapça Amr kökünden gelen umarāˀ امراء z "emirler, beyler" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça amīr أمير z "buyuran, komutan" sözcüğünün fuˁalāˀ vezninde çoğuludur.

ümit

Farsça umīd اُمِيد z "umut, beklenti" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen ēmēd veya ummēd sözcüğünden evrilmiştir.

ümitvar

Farsça umīdvār اُمِيدوار z "umutlu" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça umīd "umut" ve Farsça bār "taşıyan" sözcüklerinin bileşiğidir.

ümmet

Arapça Amm kökünden gelen umma(t) امّة z "kavim, ulus" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice ˀummətā אומתא z "kavim, aşiret" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Akatça aynı anlama gelen ummātu sözcüğünden alıntıdır.

ümmi
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

"okur yazar olmayan" [ anon., Tezkiretü'l-Evliya terc., 1341]
zīrā ki ben bir ümmī kişiyem, nesne yazmak okımak bilmezven

Köken

Arapça ummī امّى z "1. bir kavime mensup olan, avama mensup olan, 2. okur yazar olmayan" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice aynı anlama gelen ˀummtā אומתא z sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük İbranice aynı anlama gelen ˀumma אםה z sözcüğü ile eş kökenlidir. İbranice sözcük Arapça umma(t) "halk, kavim" sözcüğünden ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için ümmet maddesine bakınız.

Ek açıklama

İbranice ve Aramice/Süryanice sözcük "Yahudi veya Hıristiyan olmayan, yabancı, barbar" anlamında kullanılmıştır. Karş. Latince gentilis > İngilizce gentile "1. bir kavme mensup, 2. Yahudi veya Hıristiyan olmayan, yabancı". Sözcüğün Kuran'daki kullanımı muhtemelen "Aramice bilmeyen, barbar, Arap" anlamındadır. "Okuryazar olmayan" anlamı derivatiftir.

Benzer sözcükler

ümmiyet


25.04.2019
ümük

Türkiye Türkçesi üŋük "hançere, ses aygıtı" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Eski Türkçe ün- "ses etmek, ünlemek" fiilinden Türkiye Türkçesinde +(g)Uk ekiyle türetilmiştir.

ün

Eski Türkçe ün "ses, avaz" sözcüğünden evrilmiştir.

üni

Fransızca uni sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca uniforme "(kıyafette) tek biçim, aynı tip" sözcüğünün kısaltmasıdır.

üni+

Fransızca ve İngilizce uni+ "[bileşik adlarda] bir" parçacığından alıntıdır. Fransızca parçacık Latince unus "bir" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *ói̯-no-s biçiminden evrilmiştir.

üniforma

Fransızca uniforme "1. tek biçim, bir örnek, 2. bir örnek resmi kıyafet, özellikle askeri kıyafet" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince unus "bir" ve Latince forma "biçim" sözcüklerinin bileşiğidir.