ümera

ültimatom

Fransızca ultimatum "pazarlıkta son teklif" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince ultimatum "en son şey" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince ultimus "son, en öte" sözcüğünün nötrüdür. Latince sözcük Latince uls, ult- "öte" sözcüğünün abartı halidir. Latince sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *ol-s biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *h₂el- (*al-) "öte, başka" kökünden türetilmiştir.

ültra

Fransızca ve İngilizce ultra "öte (edat), aşırı (ad)" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince ultra "öte, aşırı (edat)" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *ol-tero- "en-başka" biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *h₂el- (*al-) "öte, başka" sözcüğünün abartı halidir.

ültramarin

Fransızca ultramarine "1. denizaşırı yerlere ait olan, 2. lapis lazuli taşı, bu taşa özgü lacivert renk" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince ultramare "denizaşırı, Ortaçağda Doğu Akdeniz ülkelerine verilen ad" fiilinden türetilmiştir. Bu sözcük Latince mare "deniz" fiilinden ültra+ önekiyle türetilmiştir.

ültrason

Fransızca ultrason "sesötesi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca son "ses" sözcüğünden ültra+ önekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen sonus sözcüğünden evrilmiştir.

ültraviyole

Fransızca ultraviolet "morötesi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca violet "menekşe, mor" sözcüğünden ültra+ önekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince viola "menekşe" sözcüğünden türetilmiştir.

ümera
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ anon., Nehcü'l-Feradis, 1358]
bu ümerā ve salātīŋa mulāzimat ḳıldım

Köken

Arapça Amr kökünden gelen umarāˀ امراء z "emirler, beyler" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça amīr أمير z "buyuran, komutan" sözcüğünün fuˁalāˀ vezninde çoğuludur.

Daha fazla bilgi için emir2 maddesine bakınız.


25.04.2019
ümit

Farsça umīd اُمِيد z "umut, beklenti" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen ēmēd veya ummēd sözcüğünden evrilmiştir.

ümitvar

Farsça umīdvār اُمِيدوار z "umutlu" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça umīd "umut" ve Farsça bār "taşıyan" sözcüklerinin bileşiğidir.

ümmet

Arapça Amm kökünden gelen umma(t) امّة z "kavim, ulus" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice ˀummətā אומתא z "kavim, aşiret" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Akatça aynı anlama gelen ummātu sözcüğünden alıntıdır.

ümmi

Arapça ummī امّى z "1. bir kavime mensup olan, avama mensup olan, 2. okur yazar olmayan" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice aynı anlama gelen ˀummtā אומתא z sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük İbranice aynı anlama gelen ˀumma אםה z sözcüğü ile eş kökenlidir. İbranice sözcük Arapça umma(t) "halk, kavim" sözcüğünden +ī ekiyle türetilmiştir.

ümük

Türkiye Türkçesi üŋük "hançere, ses aygıtı" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Eski Türkçe ün- "ses etmek, ünlemek" fiilinden Türkiye Türkçesinde +(g)Uk ekiyle türetilmiştir.