üfür|mek

ücret

Arapça Acr kökünden gelen ucra(t) اجرة z "emeğin karşılığı" sözcüğünden alıntıdır.

üç

Eski Türkçe üç "3" sözcüğünden evrilmiştir.

üçgen
üfle|mek

öf veya üf "esme ve üfleme sesi" ses yansımalı sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +lA- ekiyle türetilmiştir.

üftade

Farsça uftāde "1. düşmüş, düşkün, 2. bülbül" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça uftādan افتاده z "düşmek" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatııdır. Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde yazılı örneği bulunmayan *ava-pətāta "aşağı-düşmüş" sözcüğü ile eş kökenlidir. Avestaca sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *peth₂- (*pet-) "uçmak, düşmek" kökünden türetilmiştir. (Kaynak: Pokorny, Indogermanisches Etym. Worterb. sf. 825)

üfür|mek
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Türkiye Türkçesi: [ Ahmed-i Daî, Divan, 1420 yılından önce]
bir sağrak su getürdi, ol suya bir nesne okıdı üwürdi [üfledi] Cercis'e virdi içgil didi. Türkiye Türkçesi: [ Filippo Argenti, Regola del Parlare Turco, 1533]
uffurúrum: soffio [üflerim] [ Meninski, Thesaurus, 1680]
üfür üfür esmek [ Mehmed Bahaeddin (Toven), Yeni Türkçe Lugat, 1924]
üfürükçü: Hastalara okuyup üfleyen

Köken

üf veya üfür "rüzgâr sesi, üfleme sesi" ses yansımalı sözcüğünden türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için üfle- maddesine bakınız.

Benzer sözcükler

üfürtü, üfürük, üfürükçü, üfürülmek, üfürüntü

Bu maddeye gönderenler

ürü- (ürper-)


12.08.2015
üleş|mek

Eski Türkçe üleş- "paylaşmak, bölüşmek" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe üle- "pay etmek, bölmek" fiilinden Eski Türkçe +Iş- ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Eski Türkçe ülüg "pay" sözcüğünden Eski Türkçe +(g)A- ekiyle türetilmiştir.

ülfet

Arapça Alf kökünden gelen ulfa(t) الفة z "alışıklık, tanışıklık, evcillik" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça alifa ألف z "alışık veya tanıdık idi, uyumlu ve evcil idi, evcilleşti" fiilinin fuˁla(t) vezninde masdarıdır. (NOT: Bu sözcük Aramice/Süryanice Alp kökünden gelen ˀalaph veya ˀalēph אַלַף z "alışma, evcilleşme" sözcüğü ile eş kökenlidir. Aramice/Süryanice sözcük Akatça ulāpu "bağ, ittifak" sözcüğü ile eş kökenlidir. )

ülke

Moğolca ülige veya ölige "1. pay, hisse, 2. bölge, memleket" sözcüğünden evrilmiştir. Moğolca sözcük Moğolca üli- "pay etmek" fiilinden türetilmiştir. Bu sözcük Eski Türkçe aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *ül- biçimi ile eş kökenlidir.

ülker

Eski Türkçe ülker "Pleiades takım yıldızı, Süreyya" sözcüğünden evrilmiştir.

ülkü

Moğolca üliger "nümune, örnek, mikyas" sözcüğünden alıntı olabilir; ancak bu kesin değildir. Moğolca sözcük Moğolca üli- "kıyaslamak, ölçmek, tartmak" sözcüğünden türetilmiştir.