örnek

ören

Oğuzca ören "harabe, virane" sözcüğünden evrilmiştir. Oğuzca sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen avērān veya awērān sözcüğünden alıntıdır.

örf

Arapça ˁrf kökünden gelen ˁurf عرف z "1. adap, erkân, pratik bilgi, misal ve tecrübe ile öğrenilen şeyler, 2. yükselti, tümsek, 3. yele" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁarafa عَرَفَ z "bildi, öğrendi, anladı" fiilinin fuˁl vezninde masdarıdır.

örgensel

Yeni Türkçe örgen "uzuv, organ" sözcüğünden Yeni Türkçe +sAl ekiyle türetilmiştir. Yeni Türkçe sözcük Türkiye Türkçesi ör- fiilinden Yeni Türkçe +(g)An ekiyle türetilmi olabilir; ancak bu kesin değildir.

örgüt

Türkiye Türkçesi ör- fiilinden Yeni Türkçe +Ut ekiyle türetilmiştir.

örneğin

Türkiye Türkçesi örnek sözcüğünden Yeni Türkçe +(I)n ekiyle türetilmiştir.

örnek
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Çağatayca: "suret, benzerlik" [ Pavet de Courteille, Dictionnaire Turc Oriental, 1500 yılından önce]
örnak اورناك: image, ressemblance Türkiye Türkçesi: [ Filippo Argenti, Regola del Parlare Turco, 1533]
ornéch: disegno & exemplo di una cosa

Köken

Ermenice ōrinag օրինակ z "model, nümune, misal, mesel, tarz, usul" sözcüğünden alıntıdır. Ermenice sözcük Ermenice ōrén օրէն z "usul, adet, töre, kural" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Orta Farsça awḏēn "usul, töre, ayin" sözcüğünden alıntıdır.

Ek açıklama

Ermenice sözcük 5. yy tarihli İncil tercümesi ve Eusebius tercümesinden itibaren çok yaygın olarak kaydedilmiştir ( ▪ Nor Parkirk Haygazyan Lezvi sf. 2:1054). Ermenice etimolojisi şeffaftır ( ▪ Acaryan, Hayeren Armatakan Bararan sf. 4:618-619). Türkçe ör- "yükseltmek, kaldırmak" fiilinden türetilmesi anlam açısından tatmin edici değildir. Türki dillerde 16. yy'dan itibaren görülen kayıtlar (Çağ örnak, Modern Uygurca örnak, Kazakça örnak, Tatarca ürnak) belki Batı Türkçesinden bir alıntıya işaret eder. • Dil Devrimi esnasında öz Türkçe olduğu varsayımıyla türevleri yapılmıştır.

Benzer sözcükler

örneklemek, örneklem, örnekleme, örneksemek

Bu maddeye gönderenler

örneğin


16.02.2018
örs

Orta Türkçe örs "demir dövme sehpası" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Eski Türkçe ör- "kalkmak, yükselmek" fiilinden Türkiye Türkçesinde +Uz ekiyle türetilmiştir.

örsele|mek

Türkiye Türkçesi yazılı örneği bulunmayan *örse- "davranmak, kalkmaya yeltenmek" fiilinden Türkiye Türkçesinde +AlA- ekiyle türetilmiştir. Türkçe fiil Eski Türkçe ör- "kalkmak, yükselmek" fiilinden Türkiye Türkçesinde +sA- ekiyle türetilmiştir.

ört|mek

Eski Türkçe ört- "gözden saklamak, kapatmak" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe ör- "dokumak" fiilinden Eski Türkçe +It- ekiyle türetilmiştir.

örtbas
örtü

Eski Türkçe örtüg "örten şey, örtü" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe ört- fiilinden Eski Türkçe +I(g) ekiyle türetilmiştir.