öncül

ölüm

Eski Türkçe ölüm "ölme hali ve eylemi" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe öl- fiilinden Eski Türkçe +Im ekiyle türetilmiştir.

ömür

Arapça ˁmr kökünden gelen ˁumr عمر z "yaşam" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁamara عَمَرَ z "canlandırdı, can verdi" fiilinin fuˁl vezninde masdarıdır.

ön

Eski Türkçe öŋ veya yöŋ "1. yüz, çehre, ön taraf, 2. doğu" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe ön- "yönelmek, yüzünü (bir yöne) çevirmek, öne çıkmak" fiilinden Eski Türkçe +I(g) ekiyle türetilmiştir.

önce

Eski Türkçe öŋ sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +çA2 ekiyle türetilmiştir.

öncel

Türkiye Türkçesi önce sözcüğünden +Al ekiyle türetilmiştir.

öncül
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Yeni Türkçe: "a priori (sıfat)" [ Cumhuriyet - gazete, 1942]
Kant'a göre sırf akıldan gelen öncül (a priori) anlam ve prensipler olmadıkça Yeni Türkçe: [ TDK, Felsefe ve Gramer Terimleri, 1942]
öncüller = Mukaddemat = Prémisse

Köken

Türkiye Türkçesi ön sözcüğünden Yeni Türkçe +çIl ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için ön maddesine bakınız.

Ek açıklama

+cIl ekinin işlevi açık değildir. TTü “avlayan” ve YTü “seven” anlamında kullanılan +çIl ekiyle ilişki kurulamaz. Önce sözcüğünden serbest çağrışım yoluyla türetilmiş olması muhtemeldir.


20.03.2015
önder

Yeni Türkçe yazılı örneği bulunmayan *önde- fiilinden Yeni Türkçe +()r ekiyle türetilmiştir.

önem

Türkiye Türkçesi ön sözcüğünden Yeni Türkçe +Am ekiyle türetilmiştir.

öner|mek

Türkiye Türkçesi ön sözcüğünden Yeni Türkçe +(g)Ar- ekiyle türetilmiştir.

önerge

Yeni Türkçe öner- fiilinden Yeni Türkçe +gA ekiyle türetilmiştir.

öneri

Yeni Türkçe öner- fiilinden Yeni Türkçe +I(g) ekiyle türetilmiştir.