öşür

örtbas
örtü

Eski Türkçe örtüg "örten şey, örtü" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe ört- fiilinden Eski Türkçe +I(g) ekiyle türetilmiştir.

örümcek

Eski Türkçe örümçek "«küçük örücü», a.a." sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe aynı anlama gelen örümçi sözcüğünden Eski Türkçe +Ak ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *örüm "örmek" sözcüğünden Eski Türkçe +çI ekiyle türetilmiştir.

östaki borusu

Fransızca trompe d'Eustache veya İngilizce Eustachian tube "orta kulağı burun boşluğuna bağlayan kanal" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Bartolomeo Eustachi "İtalyan anatomist (1500-1574)" özel adından alıntıdır.

östrojen

Fransızca oestrogène "dişilerde yumurtlamayı düzenleyen hormon" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca oïstrós οïστρός z "kızma, dişilerde kızışma dönemi" sözcüğünden türetilmiştir. (NOT: Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *oi̯s-tro- biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *h₁ei̯s- (*ei̯s-) "kızma, kızışma" kökünden türetilmiştir. )

öşür
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Aşık Paşa, Garib-name, 1330]
hem zekātın vire ol hem ˁöşrini

Köken

Arapça ˁşr kökünden gelen ˁuşr عشر z "onda bir, üründen alınan onda bir vergi" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁaşr veya ˁaşara(t) عشر/عشرة z "on" sözcüğünün fuˁl vezninde masdarıdır.

Daha fazla bilgi için aşiret maddesine bakınız.

Ek açıklama

Karş. Akatça işruˁu "mahsulden alından vergi" < eşru/eşertu "on", İbranice maˁaşer "tapınak vergisi, ondalık" < ˁaşer "on".


09.10.2017
öt|mek

Eski Türkçe öt- "1. öteye ve öbür yana geçmek, 2. ses duyurmak, meram anlatmak, 3. borçlanmak, hak geçmek" fiilinden evrilmiştir.

ötanazi

Fransızca euthanasie veya İngilizce euthanasia "bir kimseyi iyi niyetle öldürme" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca euthanasía ευθανασία z "hayırlı ölüm" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca εῦ z "iyi, hayırlı" ve Eski Yunanca thánatos θάνατος z "ölüm" sözcüklerinin bileşiğidir.

öte

Eski Türkçe ve Türkiye Türkçesi öt- "(öteye) geçmek" fiilinden Türkiye Türkçesinde +A ekiyle türetilmiştir.

öteki

Türkiye Türkçesi öte sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +kI ekiyle türetilmiştir.

ötürü

Eski Türkçe ötrü "geçe, sonra [zaman edatı], dolayı [nedensellik edatı]" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe öt- "öte geçmek" fiilinden Eski Türkçe +(g)ArU ekiyle türetilmiştir.