çolpan

çoğul

Türkiye Türkçesi çok sözcüğünden Yeni Türkçe +Il ekiyle türetilmiştir.

çoğulcu

Yeni Türkçe çoğul sözcüğünden Yeni Türkçe +cI ekiyle türetilmiştir.

çok

Eski Türkçe çōk "kalabalık, gürültü" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan çawk veya *çoğuk "ses, avaz" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Türkçe çawı- veya çoġı- "ses etmek" fiilinden +Uk ekiyle türetilmiştir.

çolak

Eski Türkçe çoluk "sakat" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe çol- "parçalamak, sakatlamak" fiilinden Eski Türkçe +Uk ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Eski Türkçe çal- "vurmak, kesmek, koparmak" fiili ile eş kökenlidir.

çolpa

Farsça çōlpā چولپا z "sakar, beceriksiz" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça çawl چول z "eğri" ve Farsça پا z "ayak" sözcüklerinin bileşiğidir.

çolpan
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ İbni Mühenna, Lugat, 1310 yılından önce]
çolpan vulg. çoban yıldızı Kıpçakça: [ Ebu Hayyan, Kitabu'l-İdrak, 1312]
çolpan [[Zühre yıldızı]]

Köken

Orta Türkçe çolpan "Venüs gezegeni, Zühre" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcüğün kökeni belirsizdir.

Ek açıklama

Türk dillerine has bir ad olmakla birlikte etimolojisi muammadır. 8. yy sonrasına ait bir Köktürkçe metinde İrani bir dilden alıntı olan Nahid "Venüs" kullanılır. • Çolpan 'dan bozulmuş olan çoban yıldızı deyimi 14. yy'dan itibaren kaydedilmiştir.


06.09.2017
çoluk çocuk

Türkiye Türkçesi oluk çocuk deyiminden türetilmiştir. Türkçe deyim Türkiye Türkçesi ol- "olmak, oluşmak, hasıl olmak" fiilinden türetilmiştir.

çomak

Eski Türkçe çokmak veya çomak "sopa, topuz" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe çōk- veya çoġık- "saldırmak, çullanmak" fiilinden Eski Türkçe +(A)mAk ekiyle türetilmiştir.

çomar

Türkiye Türkçesi çokmar "1. iri başlı topuz, lobut, 2. iri başlı hayvan" sözcüğünden evrilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

çopur

Türkiye Türkçesi çapar "çilli, alacalı, çiçek bozuğu" sözcüğü ile eş kökenlidir. Türkçe sözcük Türkiye Türkçesi çap- "çarpmak, lekelemek, alaca yapmak" fiilinden türetilmiştir.

çorak

Orta Farsça yazılı örneği bulunmayan *şōrak "tuzla, tuz gölü, tuz çölü" biçiminden alıntıdır. Orta Farsça biçim Orta Farsça çōr veya şōr "tuzlu" sözcüğünden türetilmiştir.