çizelge

çivi

Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *çıv veya çız "çivi" biçiminden evrilmiştir.

çivit

Eski Türkçe çivit "çekirdek boyası" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe çigit "çekirdek" sözcüğü ile eş kökenli olabilir; ancak bu kesin değildir.

çiy

Eski Türkçe çi "ıslaklık, rutubet (ad), ıslak, rutubetli (sıfat)" sözcüğünden evrilmiştir.

çiz|mek

Orta Türkçe cız- veya çız- "sivri bir uçla çentmek, nakşetmek, yazmak" fiilinden evrilmiştir. Türkçe fiil Eski Türkçe aynı anlama gelen yaz- sözcüğü ile eş kökenlidir.

çizburger

İngilizce cheeseburger "peynirli hamburger" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce cheese "peynir" ve İngilizce hamburger sözcüklerinin bileşiğidir.

çizelge
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Yeni Türkçe: [ Osmanlıcadan Türkçeye Cep Kılavuzu, 1935]
çizelge = Liste, cedvel = Liste, tableau

Köken

Türkiye Türkçesi çiz- fiilinden Yeni Türkçe +AlgA ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için çiz- maddesine bakınız.

Ek açıklama

TTü birkaç marjinal örnekte görülen +AlgA eki (konalga, batalga) Doerfer'e göre Moğolca kaynaklıdır. (TMEN I §22). Yeni Türkçe çizelge, dizelge gibi yeni kelimeler üretilmiştir.


27.01.2019
çizgi

Türkiye Türkçesi çiz- fiilinden Türkiye Türkçesinde +gU ekiyle türetilmiştir.

çizi1
çizi2

İngilizce cheesy "peynirli" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce cheese "peynir" sözcüğünden türetilmiştir. (NOT: Bu sözcük Eski İngilizce aynı anlama gelen cése sözcüğünden evrilmiştir. Eski İngilizce sözcük Eski Yüksek Almanca aynı anlama gelen chāsi sözcüğü ile eş kökenlidir. ) Almanca sözcük Latince aynı anlama gelen caseus sözcüğünden alıntıdır.

çiziktir|mek

Türkiye Türkçesi çiz- fiilinden Türkiye Türkçesinde +ik° ekiyle türetilmiştir.

çizme

Türkiye Türkçesi çiz- fiilinden Türkiye Türkçesinde +mA ekiyle türetilmi olabilir; ancak bu kesin değildir.