çay1

çatlak

Türkiye Türkçesi çatla- fiilinden Türkiye Türkçesinde +Uk ekiyle türetilmiştir.

çavdar

Farsça çavdār veya cawdār جودر z "arpa ve buğday tarlasında yabani yetişen bir tahıl, çavdar" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça caw جو z "arpa, genelde tahıl, hububat" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen yava- sözcüğü ile eş kökenlidir. Avestaca sözcük Sanskritçe aynı anlama gelen yava यव z sözcüğü ile eş kökenlidir. Sanskritçe sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *i̯éwo-s (*i̯éwo-s) biçiminden evrilmiştir.

çavela

Bu sözcüğün kökeni belirsizdir.

çavlan

Türkiye Türkçesi çağla- fiilinden Türkiye Türkçesinde +(g)An ekiyle türetilmiştir.

çavuş

Eski Türkçe çavuş "«bağırgan», çeşitli askeri ve idari görevlilere verilen ad" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *çav- "seslenmek, ünlemek" biçiminden Eski Türkçe +Iş ekiyle türetilmiştir.

çay1
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Evliya Çelebi, Seyahatname, 1665]
bahārlu şerbet ve leben-i χālis ve çāy ve bādyān kahvenizden nāfiˁdür

Köken

Farsça çāy چاى z "1. yapraklarından içecek yapılan bir bitki, camellia sinensis, 2. bu bitkiden yapılan içecek" sözcüğünden alıntı olabilir; ancak bu kesin değildir. Farsça sözcük Çince aynı anlama gelen ça'z sözcüğünden alıntıdır.

Ek açıklama

Çin kökenli olan bitki 17. yy ortalarına doğru Yakındoğu ve Avrupa'da tanındı. Asya ve Doğu Avrupa dillerinde Gwangdong lehçesinden alınan ça' biçimi yaygınken, Batı Avrupa dillerinde aynı sözcüğün Xiamen lehçesinden Hollandalı tüccarlar vasıtasıyla alınan biçimi benimsenmiştir. Türkçe sözcük doğrudan Portekizlilerden, veya Portekiz vasıtasıyla ulaştığı Hindistan'dan Farsça yoluyla alınmış olabilir.

Benzer sözcükler

bitki çayı, çay ocağı, çayhane

Bu maddeye gönderenler

çaydanlık, çaynik, ice tea (aysberg, bankiz)


14.11.2019
çay2

Orta Türkçe çay "kuru dere, vadi" sözcüğünden evrilmiştir.

çaydanlık

Türkiye Türkçesi çaydān "çay pişirme kabı" sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +lIk ekiyle türetilmiştir. Türkçe sözcük Türkiye Türkçesi çay ve Farsça +dān "kap, mahfaza" sözcüklerinin bileşiğidir.

çayır

Bu sözcüğün kökeni belirsizdir.

çaylak

Orta Türkçe (sadece Kıpçak ve Oğuz lehçelerinde) çarlak veya çawlak "bağırgan" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Eski Türkçe çarla- veya çavla- "bağırmak" ses yansımalı sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +Uk ekiyle türetilmiştir.

çaynik

Rusça çaynik чайник z "çaydanlık" sözcüğünden alıntıdır. Rusça sözcük Rusça çay чай z "çay" sözcüğünden türetilmiştir.