çamurcun

çalka|mak

Orta Türkçe (sadece Kıpçak ve Oğuz lehçelerinde) çalık "çok sıçrayan, haşarı, oynak" sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +(g)A- ekiyle türetilmiştir. Türkçe sözcük Eski Türkçe çal- "vurmak, çarpmak" fiilinden Türkiye Türkçesinde +Uk ekiyle türetilmiştir.

çalpara

Farsça çār-pāre چار پاره z "1. dört parça, 2. dört parçalı köçek zili, kastanyet" deyiminden alıntıdır.

çam

Arapça şmˁ kökünden gelen şamˁ شَمْع z "mum, reçine" sözcüğünden alıntıdır.

çamaşır

Farsça cāme-şūy جامه شور z "giysi yıkayan, çamaşırcı" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça cāme جامه z "giysi" ve Farsça şūy شوى/شور z "yıkayan" sözcüklerinin bileşiğidir. (NOT: Farsça sözcük Farsça şustan, şūy- شستن, شوى/شور z "yıkamak" fiilinden türetilmiştir. Farsça fiil Avesta (Zend) dilinde χşaud- "su akmak" fiili ile eş kökenlidir. Avestaca fiil Avesta (Zend) dilinde χşudra "su" sözcüğü ile eş kökenlidir. )

çamur

Orta Türkçe çamur "balçık" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *çalmur veya *çalpmur biçiminden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Türkçe çal- veya çap- "çalmak, çamurla sıvamak" fiilinden Eski Türkçe +mUr ekiyle türetilmiştir.

çamurcun
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[TDK, 1955]
çamurcun: Göllerde ve bataklıklarda yaşıyan küçük bir ördek cinsi [anas crecca] [ Türkiye'de Halk Ağızlarından Derleme Sözlüğü, 1960 yılından önce]
çamurca, çamırcı, çamurçıl...: Balıkçıl kuşu

Köken

Türkiye Türkçesi çamur ve Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *çin "kuş" sözcüklerinin bileşiğidir.

Daha fazla bilgi için çamur, laçin maddelerine bakınız.


10.08.2017
çan

Eski Türkçe çaŋ "darbe ile ses veren metal veya ahşap alet" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Çince aynı anlama gelen zhōngz sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen çang sözcüğü ile eş kökenlidir.

çanak

Eski Türkçe çanak "ağaçtan oyma kâse" sözcüğünden evrilmiştir.

çançan

çan çan "çınlama sesi, çene sesi" ses yansımalı sözcüğünden türetilmiştir.

çanta

Farsça tança تنچه z "kese, torba" sözcüğünden alıntı olabilir; ancak bu kesin değildir. Farsça sözcük Farsça tancīdan تنجيدن z "dürmek, boğmak" fiilinden +a ekiyle türetilmiştir.

çap

Ermenice çap չափ z "ölçü" sözcüğünden alıntıdır.