çamur

çalıştay

Türkiye Türkçesi çalış- fiilinden Yeni Türkçe +tAy ekiyle türetilmiştir.

çalka|mak

Orta Türkçe (sadece Kıpçak ve Oğuz lehçelerinde) çalık "çok sıçrayan, haşarı, oynak" sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +(g)A- ekiyle türetilmiştir. Türkçe sözcük Eski Türkçe çal- "vurmak, çarpmak" fiilinden Türkiye Türkçesinde +Uk ekiyle türetilmiştir.

çalpara

Farsça çār-pāre چار پاره z "1. dört parça, 2. dört parçalı köçek zili, kastanyet" deyiminden alıntıdır.

çam

Arapça şmˁ kökünden gelen şamˁ شَمْع z "mum, reçine" sözcüğünden alıntıdır.

çamaşır

Farsça cāme-şūy جامه شور z "giysi yıkayan, çamaşırcı" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça cāme جامه z "giysi" ve Farsça şūy شوى/شور z "yıkayan" sözcüklerinin bileşiğidir. (NOT: Farsça sözcük Farsça şustan, şūy- شستن, شوى/شور z "yıkamak" fiilinden türetilmiştir. Farsça fiil Avesta (Zend) dilinde χşaud- "su akmak" fiili ile eş kökenlidir. Avestaca fiil Avesta (Zend) dilinde χşudra "su" sözcüğü ile eş kökenlidir. )

çamur
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Kıpçakça: [ Ebu Hayyan, Kitabu'l-İdrak, 1312]
çamur: aṭ-ṭīn [çamur]

Köken

Orta Türkçe çamur "balçık" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *çalmur veya *çalpmur biçiminden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Türkçe çal- veya çap- "çalmak, çamurla sıvamak" fiilinden Eski Türkçe +mUr ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için çal- maddesine bakınız.

Ek açıklama

Karş. Eski Türkçe çalpaŋ "çamur", çalpak "bulaşık şey, kir", çalpuş "cıvık ve yapışkan şey", çap- "yumuşak çamurla sıvamak", çamı "şapırtı". Eski Türkçe çal-, çap- ve çalp- grubu sözcükleri onomatope özellikleri gösterir.

Benzer sözcükler

çamurlanmak, çamurlaşmak, çamurluk

Bu maddeye gönderenler

çamurcun


03.10.2017
çamurcun

Türkiye Türkçesi çamur ve Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *çin "kuş" sözcüklerinin bileşiğidir.

çan

Eski Türkçe çaŋ "darbe ile ses veren metal veya ahşap alet" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Çince aynı anlama gelen zhōngz sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen çang sözcüğü ile eş kökenlidir.

çanak

Eski Türkçe çanak "kâse" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *çin-ayak "Çin işi kadeh" sözcüğünden evrilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

çançan

çan çan "çınlama sesi, çene sesi" ses yansımalı sözcüğünden türetilmiştir.

çanta

Farsça tança تنچه z "kese, torba" sözcüğünden alıntı olabilir; ancak bu kesin değildir. Farsça sözcük Farsça tancīdan تنجيدن z "dürmek, boğmak" fiilinden +a ekiyle türetilmiştir.