çaker

çağlayan

Eski Türkçe ve Türkiye Türkçesi çağıla- "ses etmek, şakırdamak, bağırmak" fiilinden Türkiye Türkçesinde +(g)An ekiyle türetilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe çağ veya çaw "ses, avaz" ses yansımalı sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +lA- ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük bir sözcükten türetilmiştir.

çağrışım

Türkiye Türkçesi çağrış- fiilinden Yeni Türkçe +Im ekiyle türetilmiştir.

çak

"darbe sesi, kırılma sesi" Ses yansımalı sözcüktür.

çak|mak

Eski Türkçe çak- "(sesli olarak) vurmak, darp etmek, kesmek" fiilinden evrilmiştir.

çakal

Farsça ve Orta Farsça şaġāl شغال z "köpekgillerden yırtıcı bir hayvan" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Sanskritçe aynı anlama gelen śr̥gāla veya sr̥kāla शृगाल z sözcüğü ile eş kökenlidir.

çaker
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Mercimek Ahmed, Kâbusname terc., 1432]

Köken

Farsça çākar چاكر z "kul, bende, hizmetkâr" sözcüğünden alıntıdır.


01.01.2011 den önce
çakı

Farsça çāḳū چاقو z "her türlü bıçak" sözcüğü ile eş kökenlidir. Farsça sözcük Eski Türkçe çak- "vurmak" fiilinden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

çakıl

Türkiye Türkçesi çak- "şakırtıyla vurmak" fiilinden Türkiye Türkçesinde +Il ekiyle türetilmiştir.

çakır

Eski Türkçe çakır veya çakrı "1. alaca renk, alaca mavi, 2. doğana benzer yırtıcı kuş" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe çak- "harelemek" fiilinden türetilmiştir.

çakırkeyif

Türkiye Türkçesi çakır "şarap" (NOT: Türkçe sözcük Eski Türkçe aynı anlama gelen çaġır sözcüğünden evrilmiştir. ) ve Türkiye Türkçesi keyif sözcüklerinin bileşiğidir.

çakma

Türkiye Türkçesi çak- fiilinden Türkiye Türkçesinde +mA ekiyle türetilmiştir.