çakal

çağla|mak

Eski Türkçe çaġıla- veya çoġla- "(akarsu) sesli akmak" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe çağ veya çaw veya çoğı "ses" ses yansımalı sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +lA- ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük bir sözcükten türetilmiştir.

çağlayan

Eski Türkçe ve Türkiye Türkçesi çağıla- "ses etmek, şakırdamak, bağırmak" fiilinden Türkiye Türkçesinde +(g)An ekiyle türetilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe çağ veya çaw "ses, avaz" ses yansımalı sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +lA- ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük bir sözcükten türetilmiştir.

çağrışım

Türkiye Türkçesi çağrış- fiilinden Yeni Türkçe +Im ekiyle türetilmiştir.

çak

"darbe sesi, kırılma sesi" Ses yansımalı sözcüktür.

çak|mak

Eski Türkçe çak- "(sesli olarak) vurmak, darp etmek, kesmek" fiilinden evrilmiştir.

çakal
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Mesud b. Ahmed, Süheyl ü Nevbahar terc., 1354]
çaḳal sözine aldanup şindi uş / sığır bigi ġāfillik olmaya χoş

Köken

Farsça ve Orta Farsça şaġāl شغال z "köpekgillerden yırtıcı bir hayvan" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Sanskritçe aynı anlama gelen śr̥gāla veya sr̥kāla शृगाल z sözcüğü ile eş kökenlidir.

Ek açıklama

Avrupa dillerine Türkçe veya Farsçadan geçmiştir. İngilizce jackal, Fransızca chacal, İtalyanca sciacal (aynı anlamda) biçimleri ancak 17. yy ilk çeyreğinden itibaren görülür. Ermenice şnkayl շնգայլ veya şnakayl (aynı anlamda) 19. yy'a aittir.

Benzer sözcükler

çakal eriği, çakallık


11.06.2018
çaker

Farsça çākar چاكر z "kul, bende, hizmetkâr" sözcüğünden alıntıdır.

çakı

Farsça çāḳū چاقو z "her türlü bıçak" sözcüğü ile eş kökenlidir. Farsça sözcük Eski Türkçe çak- "vurmak" fiilinden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

çakıl

Türkiye Türkçesi çak- "şakırtıyla vurmak" fiilinden Türkiye Türkçesinde +Il ekiyle türetilmiştir.

çakır

Eski Türkçe çakır veya çakrı "1. alaca renk, alaca mavi, 2. doğana benzer yırtıcı kuş" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe çak- "harelemek" fiilinden türetilmiştir.

çakırkeyif

Türkiye Türkçesi çakır "şarap" (NOT: Türkçe sözcük Eski Türkçe aynı anlama gelen çaġır sözcüğünden evrilmiştir. ) ve Türkiye Türkçesi keyif sözcüklerinin bileşiğidir.