çador

çabala|mak

Orta Türkçe çapala- "çırpınmak" fiilinden evrilmiştir. Türkçe fiil Eski Türkçe çap- "çarpmak, vurmak" fiilinden Türkiye Türkçesinde +AlA- ekiyle türetilmiştir.

çabuk

Farsça çāpuk veya çābuk veya çabuk چابك/چبك z "tez, hızlı" sözcüğü ile eş kökenlidir. Farsça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen çāpuk sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Türkçe çap- "tez gitmek, (at) dört nala sürmek" fiilinden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

çaça

İspanyolca cha-cha-chá "1950'lerde Küba'dan yayılan bir müzik ve dans türü" sözcüğünden alıntıdır. İspanyolca sözcük ses yansımalı sözcüğünden türetilmiştir.

çaçaron

İtalyanca ciaciarone "çenesi düşük (kadın)" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük ciaciarare "gürültü yapmak, çok konuşmak" fiilinden +on ekiyle türetilmiştir.

çadır

Eski Türkçe çatır veya çaşır "kara çadır, tente veya gölgelik şeklinde barınak" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Farsça ve Orta Farsça çādar veya çādur چادر/چادر z "1. tente, gölgelik, 2. örtü, özellikle kadın çarşafı" sözcüğünden alıntı olabilir; ancak bu kesin değildir. Bu sözcük Sanskritçe çhattra छत्त्र z "tente, gölgelik" sözcüğünden alıntı olabilir; ancak bu kesin değildir. (NOT: Sanskritçe sözcük Sanskritçe çhādayati "örtmek" fiilinden türetilmiştir. ) Sanskritçe fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *sk̂ed- "örtmek" biçiminden evrilmiştir.

çador
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

"İran'a özgü kadın çarşafı" [ Milliyet - gazete, 1988]
Çadorlar içinde sokaklara dökülen üniversiteli kızlarla mintanlı oğlanlar belki bugün ayılmışlardır ama artık onlara da aydınlığa dönmek için zaman çok geçtir.

Köken

Farsça çādar veya çādor چادر z "örtü, İran'a özgü kadın çarşafı" sözcüğünden alıntıdır.

Daha fazla bilgi için çadır maddesine bakınız.

Ek açıklama

Aynı sözcük 11. yy'dan önce Farsça veya bir başka İrani dilden Türkçeye çadır olaraka alınmıştır.


14.01.2015
çağ

Moğolca çag "zaman" sözcüğünden alıntıdır.

çağanoz

Yeni Yunanca tsiganós τσιγανός z "1. çingene, 2. bir tür yengeç, çingene yengeci" sözcüğünden alıntıdır.

çağdaş

Türkiye Türkçesi çağ fiilinden Yeni Türkçe +dAş ekiyle türetilmiştir.

çağır|mak

Eski Türkçe ve Türkiye Türkçesi çağ veya çaw "ses, nida, avaz" ses yansımalı sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +kIr- ekiyle türetilmiştir.

çağla

Farsça çaġala چغله z "taze veya turfanda (mahsul)" sözcüğü ile eş kökenlidir. Farsça sözcük Moğolca çagala "vakit, mevsim" sözcüğünden alıntıdır.