çömez

çökertme

Türkiye Türkçesi çökert- "indirmek" fiilinden Türkiye Türkçesinde +mA ekiyle türetilmiştir.

çöl

Orta Türkçe çöl "yaban yer, bozkır" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Moğolca aynı anlama gelen çöl sözcüğü ile eş kökenlidir.

çölyak

İngilizce coeliac disease "genetik kökenli bir ince bağırsak hastalığı" deyiminden alıntıdır. İngilizce deyim Eski Yunanca koiliakós κοιλιακός z "karın boşluğu (hastalığı)" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca koîlos κοίλος z "çukur, kovuk" sözcüğünden türetilmiştir.

çömçe

Oğuzca çomça "kepçe" sözcüğünden evrilmiştir. Oğuzca sözcük Eski Türkçe çom- "suya dalmak" fiilinden Eski Türkçe +çA ekiyle türetilmiştir.

çömel|mek

Türkiye Türkçesi çöŋel- "çökmek, dizleri üstüne oturmak" fiilinden evrilmiştir. Türkçe fiil Eski Türkçe çök- veya çöŋ- "çökmek" fiilinden Türkiye Türkçesinde +Al- ekiyle türetilmiştir.

çömez
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Türkiye Türkçesi: "medresede talebe yamağı" [ Evliya Çelebi, Seyahatname, 1665]
kılıç kaldırup Çömez Hüseyn'i pārelediŋüz

Köken

Türkiye Türkçesi çöm- "çömelmek" fiilinden Türkiye Türkçesinde +(n)Az ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için çömel- maddesine bakınız.

Ek açıklama

“Çömelen” anlamında, belki öğrenci argosudur. Özgün biçimin *çömelez olduğu varsayılabilir. Karş. köpelez "köpek yavrusu, küçük köpek", çökelez "sincap", civelez "oğlancık".


09.10.2017
çömlek

Eski Türkçe çöŋgek "güğüm" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *çöŋ- "çimmek, yıkamak" biçiminden Eski Türkçe +(g)Ak ekiyle türetilmi olabilir; ancak bu kesin değildir.

çöp1

Eski Türkçe çöp "tortu, çökelti" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *çöğ-üp biçiminden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Türkçe çök- "çökmek, dibe inmek" fiilinden Eski Türkçe +Ip ekiyle türetilmi olabilir; ancak bu kesin değildir.

çöp2

Farsça çūb veya çōb چوب z "tahta parçası, değnek, çubuk" sözcüğünden alıntıdır.

çörek

Eski Türkçe çörek "yuvarlak ekmek" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe çevür- "çevirmek, yuvarlamak" fiilinden Eski Türkçe +(g)Ak ekiyle türetilmiştir.

çörten

Ermenice çrortan ջրորդան z "su oluğu" sözcüğünden alıntıdır. Ermenice sözcük Ermenice çur ջուր z "su" ve Ermenice ortan որդան z "oluk" sözcüklerinin bileşiğidir.