türedi

türban

Fransızca turban "Türk sarığı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Türkiye Türkçesi tülbend "kavuk üstüne sarılan sarık" sözcüğünden alıntıdır.

türbe

Arapça trb kökünden gelen turba(t) تربة z "toprak, kabir" sözcüğünden alıntıdır.

türbin

Fransızca turbine "hava veya su akımıyla dönen motor" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince turbo, turbin- "girdap, hortum, topaç, makara" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca turbḗ τυρβή z "girdap" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *tur-bā- biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *(s)twer-1 "girdap, alabora" kökünden türetilmiştir.

türbülans

Fransızca turbulence "karışıklık, girdap" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince turbula "girdapçık" sözcüğünden +entia ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince turbo "girdap" sözcüğünün küçültme halidir.

türe|mek

Eski Türkçe törü- "yaratılmak, üremek, düzenlenmek" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe töz "orijin, asıl" sözcüğünden +U- ekiyle türetilmiştir.

türedi
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Türkiye Türkçesi: "nesebi belirsiz, soysuz" [, 1600 yılından önce]
Türkiye Türkçesi: [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
türedi: Huruc etmiş, asi.

Köken

Türkiye Türkçesi türe- fiilinden Türkiye Türkçesinde +dI ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için türe- maddesine bakınız.

Ek açıklama

Esasen "kökeni belirsiz" anlamındayken Osmanlı tarih yazımında daima "isyancı" anlamında kullanılır.


23.01.2015
türev

Yeni Türkçe türe- fiilinden Yeni Türkçe +Av ekiyle türetilmiştir.

Türk

Eski Türkçe türük "bir kavim adı" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe törü- "yaratmak, düzmek, düzene koymak" sözcüğünden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

Türkiyat

Arapça yazılı örneği bulunmayan *turkīyāt "Türklere ilişkin şeyler" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça turkī "Türke ilişkin" sözcüğünün çoğuludur.

Türkiye

İtalyanca Turchia veya Fransızca Turquie "Türk ülkesi" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Türk özel adından türetilmiştir.

Türkmen

Farsça Turkmān تركمان z "Türke benzer, Türk gibi" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça mān "gibi, benzer" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Farsça māndan "benzemek, gibi olmak" sözcüğünden türetilmiştir.