Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi

say|mak

savt

Ar ṣawt صوت z [#ṣwt faˁl msd.] bağırma, insan sadası, ses Ar ṣāta صات zbağırdı, ses etti

savun|mak

TTü sav- def etmek +In-

savur|mak

<< ETü savur- (ekin) savurmak, saçmak ETü *sav- göndermek +(g)Ur-

savuş|mak

TTü sav- göndermek, uzaklaştırmak +Iş-

sây

Ar saˁy سعى z [#sˁy faˁl msd.] emek, mesai Ar saˁā سعى z1. yürüdü, zahmetle ilerledi, emekledi, 2. çaba gösterdi, çalıştı

say|mak

ETü: [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
er koyuġ sadı [adam koyunu saydı] ETü: [ Kutadgu Bilig, 1069]
ikigüni bir tép isizke sama [ikisini bir deyip kötü sayma/düşünme] (...) kamuġ edgülikni atamış sayu [tüm iyiliklerin adını koymuş sayarak] KTü: [ Ebu Hayyan, Kitabu'l-İdrak, 1312]
[[Kıpçak Türkçesinde sanadı (sayı saydı) denir, fakat Oğuz/Türkmenler aynı anlamda sadı der.]]

<< ETü *sad- sayı saymak, takdir ve itibar etmek ≈ ETü sa- a.a.

Not: Asli anlamı "düşünmek, itibar etmek" olmalıdır. "Sayı saymak" anlamı ikincildir. • En eski biçimin *saḏ- olması gerekir. Bu fiil 11. yy'dan önceki bir tarihte sat- ve sa- olmak üzere iki varyant doğurmuştur. • TTü sa- ve say- biçimleri 16. yy'a dek eş anlamlı olarak kullanılır. Damaksıllaşma /ḏ/ sesinden evrilmiş olabileceği gibi, sayu zarfından geri türemiş parazitik bir ek de olabilir.

Benzer sözcükler: saydırmak, saydırmaca, sayılmak, sayım, saymaca, yerinde saymak


27.03.2015
saya

?

sayaç

TTü say- +(g)Aç

saydam

Çağ saydam saf, som, bir tür şeffaf mermer ?

saye

Fa sāya سايه zgölge, (mec.) güçlü bir kişinin koruması << OFa sāyag gölge ≈ Ave asaya a.a.

sayfa

Ar ṣahīfa(t) صهيفة z [#ṣḥf faˁīlā(t) sf. fem.] yazılı kâğıt veya papirüs, tomar, kitap