Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi

ol|mak

okunaklı

TTü okun- +(g)Ak

okutman

TTü okut- +mAn

oküler

Fr oculaire 1. göze ait, göze ilişkin, 2. mikroskopun göze yakın olan camı Lat oculus göz +ari° << HAvr *okʷ-olo- a.a. HAvr *okʷ- görmek

okült

Fr occulte büyüye ve doğaüstü güçlere ilişkin Lat occultus [pp.] gizli, örtülü Lat occulere gizlemek, örtmek, kapatmak +()t° Lat ob+ cēlare a.a. << HAvr *kel-2 a.a.

okyanus

Ar uḳyānūs اوقيانوس zdünyayı çevreleyen büyük deniz EYun ōkeanós ωκεανός za.a.

ol|mak

ETü: [ Orhun Yazıtları, 735]
körür közüm körmez teg bilir biligim bilmez teg boldı [görür gözüm görmez gibi, bilir aklım bilmez gibi oldu] ETü: [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
tilkü öz yiniŋe ürse uyuz bolur [tilki kendi inine havlasa uyuz olur] (...) et bışıp oldı: ṭubiχa'l-laḥm ḥattā taharraˀa mina'l-ṭabχ [et dağılıncaya kadar pişti] TTü: ola ki "eğer" [ Yadigâr-ı İbni Şerif, <1421?]
ola ki anuŋ buhārı dimāğa çıka vesvās ve māliχulyā ve istisḳā getüre TTü: [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
olur olmaz (...) olup bitmek (...) olur şey değil (...) olmadık söz (...) oldum olası (...) ne oldum delisi

<< ETü bol- olmak

Not: ETü olmak varyantının sadece "tamamına varmak, yetişmek" anlamında Kaşgarî zamanında belirdiği anlaşılıyor. TTü bolmak yazımı 16. yy sonlarına dek egemendir.

Benzer sözcükler: olabilirlik, olanca, olarak, oldubitti, oldum olası, oldurmak, olmadık, olsa olsa, olsun, olunmak, olur, olur olmaz


12.02.2015
olabilite

§ TTü ol- İng +ability olabilirlik ifade eden ek

olağan

TTü ol- +(g)An

olağanüstü
olanak

TTü ol- +AnAk

olası

TTü ola (dilek kipi) +sI