Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi
Nişanyan Sözlük Android Uygulaması

nişane

nisvan

Arapça nsw kökünden gelen niswān نسوان z "kadınlar (çoğul), kadınlık" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça nisāˀ نساء z "kadın zümresi (kolektif)" sözcüğünün fiˁlān vezninde çoğuludur.

nisyan

Arapça nsy kökünden gelen nisyān نسيان z "unutma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça nasiya نسى z "unuttu" fiilinin fiˁlān vezninde masdarıdır.

niş

Fransızca ve İngilizce niche "duvarda raf şeklinde küçük girinti, yuva, niş" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince nidus "yuva" sözcüğünden evrilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

nişadır

Farsça nūşādur veya nawşādur نوشادر z "amonyum klorür tozu" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen anoşādur sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Orta Farsça anoş "1. ölümsüz, 2. ölümsüzlük içkisi, iksir, nektar" (NOT: Orta Farsça sözcük Avesta (Zend) dilinde anaoşa "ölümsüz" sözcüğünden alıntıdır. ) ve Orta Farsça ādur "ateş" sözcüklerinin bileşiğidir.

nişan

Farsça ve Orta Farsça nişān نشان z "iz, işaret, alamet, simge" sözcüğünden alıntıdır.

nişane
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[Rab, 1310]
başında nişānası bar irdi [ Ahmed b. Kadı-i Manyas, Gülistan tercümesi, 1429]
ˁaḳıbet beni okına nişāne kıldı

Köken

Farsça nişāna نِشانه z "işaret eden şey, belirti, hedef tahtası" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça nişānag sözcüğünden evrilmiştir.

Daha fazla bilgi için nişan maddesine bakınız.


20.08.2017
nişasta

Farsça nişāsta نشاسته z "dibe oturmuş, çökelti, nişasta" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça nişastan, nişīn- نشستن, نشين z "oturmak" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatııdır. Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen nishidaiti sözcüğü ile eş kökenlidir. Avestaca sözcük Sanskritçe aynı anlama gelen nişīdati sözcüğü ile eş kökenlidir. Sanskritçe sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *ni- "aşağı" ve Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *sed-1 "oturmak" sözcüklerinin bileşiğidir.

nite

Eski Türkçe neteg "ne kadar, ne gibi" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe ne ve Eski Türkçe teg "kadar, gibi" sözcüklerinin bileşiğidir.

nitelik

Eski Türkçe neteglik "nasıllık" sözcüğünden evrilmiştir.

nitr(o)+

Fransızca ve İngilizce nitro+ "[bileşik adlarda] azot" parçacığından alıntıdır. Fransızca parçacık Eski Yunanca nítron νίτρον z "sodyum karbonat (soda) veya potasyum nitrat (güherçile)" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Aramice/Süryanice aynı anlama gelen nitrā נתרא z sözcüğü ile eş kökenlidir. Aramice/Süryanice sözcük Eski Mısır dilinde aynı anlama gelen ntrj sözcüğünden alıntıdır.

nitrogliserin

Fransızca nitroglycérine "bir tür patlayıcı madde" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İngilizce aynı anlama gelen nitroglycerin sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1857 İng.)