Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi

matkap

materyalizm

Fr matérialisme maddecilik İng materialism a.a. (İlk kullanım: 1674 Robert Boyle, İng. filozof.) Lat materia 1. ağaç gövdesi, 2. madde, hammadde +ism°

materyel

Fr matériel 1. madde, malzeme, gereç, 2. maddî Lat materia [n. çoğ.] 1. ağaç gövdesi, 2. madde, hammadde Lat mater ana << HAvr *māter- a.a.

+matik

Fr automatique İng automatic

matine

Fr matinée sabah vakti, gündüz gösterisi Fr matin sabah << Lat matutinum sabahleyin, gün doğumunda Lat matuta şafak +in°

matiz

Yun méthystos/máthisos μάθυσος zsarhoş << EYun methystḗs μεθυστής za.a. EYun methýskō μεθύσκω zsarhoş olmak +t° EYun methý μεθύ zmayalanmış içki, şarap << HAvr *medhu- mayalanmış içki

matkap

[ Lugat-i Halimi, 1477]
bermah [Fa.]: Matḳab ki dülgerler āletlerindendür. [ Cafer Efendi, Risale-i Mi'mâriyye, 1614]
mis̠ḳab مثقب Arabīdir... Türkīde avam galat édüp tâ ile matḳab متقب derler

Ar miṯḳab مثقب z [#s̠ḳb mifˁal ia.] delgeç, delme aracı Ar ṯaḳaba ثقب zdeldi

Not: Türkçe telaffuz usulünde miskap beklenirken ses değişimi şaşırtıcıdır.


18.09.2017
matla

Ar maṭlaˁ مَطْلَع z [#ṭlˁ mafˁal iz/m.] 1. doğum yeri, doğu, yıldızların ve güneşin doğum yeri, 2. şiirde gazelin ilk mısraı Ar ṭalaˁa طَلَعَ zdoğdu, belirdi

matlup

Ar maṭlūb مطلوب z [#ṭlb mafˁūl mef.] istenen, talep edilen, dilek Ar ṭalaba istedi, talep etti

matmazel

Fr mademoiselle genç hanımefendi Fr demoiselle genç kız << OLat dominicella [küç.] bayancık Lat domina ev sahibesi, hanım +ell°

matrah

Ar maṭraḥ مَطْرَح z [#ṭrḥ mafˁal msd.] 1. atılan şey, atkı, atış, 2. yere serilen yaygı veya minder Ar ṭaraḥa طَرَحَ zattı, çıkardı

matrak

Ar miṭrāḳ مطراق z [#ṭrḳ mifˁāl ia.] davul tokmağı, hallaç değneği Ar ṭaraḳa طرق zdövdü, davul çaldı