Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi

maksat

makine

İt macchina karmaşık aygıt << Lat machina a.a. EYun mēχanḗ μηχανή zaygıt, mekanizma, özellikle makaralı kaldıraç EYun mêχos μῆχος zaraç, aygıt << HAvr *magh-1 yapma, yarama, yapabilme, gücü olma

maklube

Ar maḳlūba(t) مقلوبة z [#ḳlb mafˁūla(t) mef. fem.] çevirme, bir Arap yemeği Ar ḳalaba ters çevirdi

makrame

İng macramé kalın iple yapılan örgü işi Fr macramé a.a. İt macramé dantel kenarlı mendil, genelde dantel, oya TTü maḳrame oyalı veya nakışlı mendil veya peşkir Ar miḳram/maḳrama(t) مقرم z [#ḳrm] oya Ar ḳarama قرم zoydu, kemirdi

makro

Fr/İng macro 1. büyük (sadece bileşiklerde), 2. büyük çaplı, en geniş boyutlu, 3. bilgisayar dilinde birden fazla komutun bileşiminden oluşan komut grubu EYun makrós μακρός zuzun, büyük << HAvr *mak-ro HAvr *māk- büyük

makrokozm

Fr macrocosme insan organizmasının büyük çapta yansıması olarak görülen evren, küçük çaplı birimlerin büyük çapta tekrarı olan organizma EYun makrokósmos μακροκόσμος zbüyük-evren

maksat

[ Codex Cumanicus, 1303]
mahsit - intentio

Ar maḳṣad مقصد z [#ḳṣd mafˁal msd.] kasıt, amaç, hedef Ar ḳaṣada قَصَدَ zamaçladı

 kasıt

Not: Arapçada ve erken Türkçe metinlerde tercih esilen maḳṣūd "kastedilen şey, amaç" yerine maḳṣad sözcüğü 18. yy'a doğru öne geçmiştir.


22.09.2017
maksem

Ar maḳsam مقسم z [#ḳsm mafˁal iz/m.] taksim yeri, suyun dağıtım yeri, maslak Ar ḳasama قسم zböldü, pay etti

maksi+

Fr/İng maxi+ [bileşik adlarda] en büyük Lat maximus a.a. ≈ Lat magnus büyük +im° << HAvr *mag-no- HAvr *meg- a.a.

maksimum

Lat maximum [n.] en büyük nicelik Lat maximus [sup.] en büyük

maksut

Ar maḳṣūd مَقصود z [#ḳṣd mafˁūl mef.] amaçlanan şey, hedef, niyet Ar ḳaṣada قَصَدَ zhedefledi

maktu

Ar maḳṭūˁ مقطوع z [#ḳṭˁ mafˁūl mef.] kesilmiş, kesilen Ar ḳaṭaˁa قَطَعَ zkesti