Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi
Nişanyan Sözlük Android Uygulaması

kösemen

körpe

Eski Türkçe körpe "geç mahsul" sözcüğünden evrilmiştir.

körük

Eski Türkçe kȫrük "demirci körüğü" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *kövrük biçiminden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

kös

Farsça kūs veya kōs كوس z "tokmakla vurma, büyük davul" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça koftan, kūs كوفتن, كوس z "dövmek, tokmakla vurmak, ezmek, öğütmek" fiilinden türetilmiştir.

köse

Farsça kūsa كوسه z "seyrek sakallı veya sakalsız" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *kōsag sözcüğünden evrilmiştir.

kösele

Farsça gawsāla گوساله z "bir yıllık inek, dana" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça gaw veya گو z "inek" ve Farsça sāla ساله z "yıllık" sözcüklerinin bileşiğidir.

kösemen
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ anon., Câmiü'l-Fürs, 1501]
nehāz [Fa.]: Erkeç, yaˁnī keçinin erkeği (...) ve kösem ki koyunun önince yürür. [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
kösem, kösemen: Kavgacı koyun ve keçi (...) Türkīde kösen, aygır ve kösemen manasına.

Köken

Türkiye Türkçesi kösen veya kösem "sürünün önünden yürüyen koç" sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +mAn ekiyle türetilmiştir. Bu sözcüğün kökeni belirsizdir.

Benzer sözcükler

kösem

Bu maddeye gönderenler

kösnü


18.09.2017
kösnü

Türkiye Türkçesi kösnü- "(dişi) azmak, kızışmak" fiilinden türetilmiştir. Türkçe fiil Türkiye Türkçesi kösen "erkek koyun veya keçi, kösem" sözcüğünden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

köstebek

Orta Türkçe közsiz tebek veya temek "«kör fare», köstebek" sözcüğünden evrilmiştir.

köstek

Farsça yazılı örneği bulunmayan *kūstak "vurulan şey, vurgu" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça kūstan كوستن z "vurmak, dövmek" fiilinden türetilmiştir. Bu sözcük Farsça aynı anlama gelen koftan, kūs كوفتن z sözcüğünden türetilmiştir.

köşe

Farsça gōşa گوشه z "bucak, zaviye" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen gōşak sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen gaoşa- sözcüğü ile eş kökenlidir. Avestaca sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *geu- "bükmek, kırmak" kökünden türetilmiştir.

köşebent

Farsça gōşe-band گوشه بند z "köşe bağı" sözcüğünden alıntıdır.