Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi

izole

izlenim

Türkiye Türkçesi izlen- fiilinden Yeni Türkçe +Im ekiyle türetilmiştir.

izmarit1

İtalyanca smarrito "1. kayıp, ziyan, 2. şaşkın" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük İtalyanca smarrire "1. kaybetmek, 2. şaşırmak" fiilinden türetilmiştir. Bu sözcük Germence yazılı örneği bulunmayan *marrjan "şaşırmak, kuşkuya düşmek" fiilinden alıntıdır. Germence fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *mors-eyo- biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *mers- "şaşmak, kuşkuya düşmek" kökünden türetilmiştir.

izmarit2

Yeni Yunanca smarída veya smaragdinós σμαρίδα/σμαραγδινός z "zümrüt balığı, spicara smaris" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca smáragdos σμάραγδος z "zümrüt" sözcüğünden evrilmiştir.

izmihlal

Arapça ḍḥl kökünden gelen iḍmiḥlāl إضمحلال z "kaybolup gitme, kuruma, dağılma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça iḍmaḥalla إضمحلّ z "kaybolup gitti, kurudu" fiilinin ifmiˁlāl vezninde murabba (dörtlü) masdarıdır. Bu sözcük Arapça ḍaḥala ضَحَلَ z "(su) kurudu" fiilinden türetilmiştir.

izobar

Fransızca ve İngilizce isobar "eş basınç çizgisi" sözcüğünden alıntıdır.

izole
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Resmi Gazete, 1924]
izolatör [ Cumhuriyet - gazete, 1931]
her nevi izole teller ve kablolar [ Cumhuriyet - gazete, 1934]
termal sulann boru ve teçhizat, izolasyon termık ve imalât ve inşaatı

Köken

Fransızca isoler "yalıtmak, yalnızlaştırmak" fiilinden alıntıdır. Fransızca fiil İtalyanca isolare "kanal açarak bir yeri karadan koparmak, ada yapmak" fiilinden türetilmiştir. Bu sözcük Geç Latince aynı anlama gelen insulare fiilinden evrilmiştir. Geç Latince fiil Latince insula "ada" sözcüğünün isimden türetilmiş fiilidir.

Daha fazla bilgi için insülin maddesine bakınız.

Benzer sözcükler

izolasyon, izolasyonist, izolasyonizm, izolatör


30.09.2017
izomorf

Fransızca isomorphe veya İngilizce isomorph "kimyada eş biçimli (molekül)" sözcüğünden alıntıdır.

izoterm

Fransızca isothèrme "1. sabit sıcaklıkta tutan, 2. iklim haritasında eş sıcaklık çizgisi" sözcüğünden alıntıdır.

izotop

Fransızca ve İngilizce isotope "periyodik tablodaki yeri aynı olan elementler" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1913 Frederick Soddy, İng kimyacı.) Fransızca sözcük Eski Yunanca ísos ίσος z "eşit" ve Eski Yunanca tópos τόπος z "yer" sözcüklerinin bileşiğidir.

izzet

Arapça ˁzz kökünden gelen ˁizza(t) عزّة z "kudret, güç, değer, ağırlık, saygınlık" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁazza عَزَّ z "yüceldi, güçlendi" fiilinin fiˁla(t) vezninde masdarıdır.

jackpot

İngilizce jack-pot "1. pokerde vale çıkıncaya kadar biriken pot, 2. her türlü kumarda büyük kasa" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce jack "bir erkek adı, iskambilde vale" ve İngilizce pot "pota, çanak" sözcüklerinin bileşiğidir.