izle|mek

izdiham

Arapça zḥm kökünden gelen izdiḥām إزدحام z "sıkma, sıkışma, kalabalık etme, zahmet" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça zaḥama زحم z "sıktı, sıkıştırdı, kalabalık etti" fiilinin iftiˁāl vezninde (VIII) masdarıdır.

izdivaç

Arapça zwc kökünden gelen izdiwāc إزدواج z "eşleşme, evlenme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça zawc زَوْج z "eş" sözcüğünün iftiˁāl vezninde (VIII) masdarıdır.

izdüşüm
izhar

Arapça ẓhr kökünden gelen iẓhār إظهار z "görünür kılma, ortaya çıkarma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ẓahara ظَهَرَ z "belirdi, göründü" fiilinin ifˁāl vezninde (IV) masdarıdır.

izin

Arapça Aḏn kökünden gelen iḏn إذن z "kulak verme, bir dileği kabul etme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça aḏina أذن z "dinledi, kulak verdi" fiilinin fiˁl vezninde masdarıdır. Bu sözcük Arapça uḏn اوذن z "kulak" sözcüğünden türetilmiştir. (NOT: Arapça sözcük Aramice/Süryanice aynı anlama gelen ˀednā אדנא z sözcüğü ile eş kökenlidir. Aramice/Süryanice sözcük Akatça aynı anlama gelen uznu sözcüğü ile eş kökenlidir. )

izle|mek
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Türkiye Türkçesi: "izinden gitmek" [ Gülşehri, Mantıku't-Tayr, 1317]
birisi bir māh-rūyı gözledi / yolunı kodı vü anı izledi Yeni Türkçe: izleyici "takipçi, seyirci" [ Milliyet - gazete, 1965]
defileye çağırılan altıyüzü aşkın moda izleyicisi Yeni Türkçe: ön izleme "[İng preview karşılığı]" [ Milliyet - gazete, 2004]
okuma, önizleme bölgesi

Köken

Eski Türkçe iz sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +lA- ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için iz maddesine bakınız.

Benzer sözcükler

izlenmek, izlence, izletmek, izleyici, ön izleme

Bu maddeye gönderenler

izlek, izlenim


25.08.2017
izlek

Türkiye Türkçesi izle- fiilinden Yeni Türkçe +Uk ekiyle türetilmiştir.

izlenim

Türkiye Türkçesi izlen- fiilinden Yeni Türkçe +Im ekiyle türetilmiştir.

izmarit1

İtalyanca smarrito "1. kayıp, ziyan, 2. şaşkın" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük İtalyanca smarrire "1. kaybetmek, 2. şaşırmak" fiilinden türetilmiştir. Bu sözcük Germence yazılı örneği bulunmayan *marrjan "şaşırmak, kuşkuya düşmek" fiilinden alıntıdır. Germence fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *mors-eyo- biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *mers- "şaşmak, kuşkuya düşmek" kökünden türetilmiştir.

izmarit2

Yeni Yunanca smarída veya smaragdinós σμαρίδα/σμαραγδινός z "zümrüt balığı, spicara smaris" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca smáragdos σμάραγδος z "zümrüt" sözcüğünden evrilmiştir.

izmihlal

Arapça ḍḥl kökünden gelen iḍmiḥlāl إضمحلال z "kaybolup gitme, kuruma, dağılma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça iḍmaḥalla إضمحلّ z "kaybolup gitti, kurudu" fiilinin ifmiˁlāl vezninde murabba (dörtlü) masdarıdır. Bu sözcük Arapça ḍaḥala ضَحَلَ z "(su) kurudu" fiilinden türetilmiştir.