Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi
Nişanyan Sözlük Android Uygulaması

izbarço

izah

Arapça wḍḥ kökünden gelen īḍāḥ ايضاح z "aydınlatma, açıklama, berrak kılma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça waḍaḥa وضح z "aydınlandı, açıklığa kavuştu" fiilinin ifˁāl vezninde (IV) masdarıdır.

izale

Arapça zwl kökünden gelen izāla(t) إزالة z "giderme, yoketme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça zāla زَالَ z "düştü, eksildi, tükendi" fiilinin ifˁāla(t) vezninde (IV) masdarıdır.

izan

Arapça ḏˁn kökünden gelen iḏˁān إذعان z "boyun eğme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḏaˁana ذَعَنَ z "boyun eğdi, birinin üstünlüğünü kabul etti" fiilinin ifˁāl vezninde (IV) masdarıdır.

izaz

Arapça ˁzz kökünden gelen iˁzāz إعزاز z "değer verme, ağırlama" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁazza عَزَّ z "yüceldi, güçlendi" fiilinin ifˁāl vezninde (IV) masdarıdır.

izbandut

İtalyanca sbandito "sürgüne veya ağır cezaya mahkûm edilmiş kimse, forsa, hükümlü" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük İtalyanca sbandire "aforoz etmek, sürgün etmek" fiilinden türetilmiştir. Bu sözcük Geç Latince aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *exbandire fiilinden evrilmiştir. Geç Latince fiil Germence yazılı örneği bulunmayan *bandan "yargılamak" fiilinden e(x)+ önekiyle türetilmiştir.

izbarço
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

"bir tür gemici ve dağcı düğümü" [ Milliyet - gazete, 1983]
borina, iskota, yoma, dülger, izbarço, margarita (...) bağları yapmayı öğreneceksiniz.

Köken

Venedikçe sbalzo "bir çeşit gemici düğümü" sözcüğünden alıntıdır. (Kaynak: Kahane & Tietze, The Lingua Franca in the Levant sf. §571.) (NOT: Venedikçe sözcük İtalyanca aynı anlama gelen balzo sözcüğü ile eş kökenlidir. ) Bu sözcük Latince balteus "kemer, özellikle kılıç taşıma kemeri" sözcüğünden evrilmiştir.


14.09.2017
izbe

Rusça ve Bulg izba изба z "köylü kulübesi, hücre" sözcüğünden alıntıdır. Rusça sözcük Eski Slavca istba "oda, hücre" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Geç Latince yazılı örneği bulunmayan *istuba "şömine" sözcüğünden alıntıdır. (Kaynak: Rick Derksen, Etym. Dictionary of the Slavic Inherited Lexicon sf. 215)

izci

Türkiye Türkçesi iz sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +çI ekiyle türetilmiştir.

izdiham

Arapça zḥm kökünden gelen izdiḥām إزدحام z "sıkma, sıkışma, kalabalık etme, zahmet" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça zaḥama زحم z "sıktı, sıkıştırdı, kalabalık etti" fiilinin iftiˁāl vezninde (VIII) masdarıdır.

izdivaç

Arapça zwc kökünden gelen izdiwāc إزدواج z "eşleşme, evlenme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça zawc زَوْج z "eş" sözcüğünün iftiˁāl vezninde (VIII) masdarıdır.

izdüşüm