Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi
Nişanyan Sözlük Android Uygulaması

iz(o)

iyi

Eski Türkçe edgü "fayda (isim), faydalı, iyi (sıfat)" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe ét- "düzenlemek, hazırlamak, yarar kılmak" fiilinden Eski Türkçe +gU ekiyle türetilmiştir.

iyimser

Yeni Türkçe iyimse- "iyiye yormak" fiilinden Yeni Türkçe +()r ekiyle türetilmiştir. Yeni Türkçe fiil Türkiye Türkçesi iyi sözcüğünden Yeni Türkçe +ImsA- ekiyle türetilmiştir.

iyon

Yeni Latince ion "artı veya eksi elektrik yüklü atom" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1834 Michael Faraday, İng. fizikçi.) Latince sözcük Eski Yunanca iōn ιών z "giden" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca ʰíēmi, i- ἱήμι z "gitmek, yol almak" fiilinden türetilmiştir. Yunanca fiil Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *ei- biçiminden evrilmiştir.

iyot

Fransızca iode "bir element" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1812 Joseph Louis Gay-Lussac, Fr. kimyacı.) Fransızca sözcük Eski Yunanca iodḗ ιοδή z "menekşe rengi" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca íon, iod- ίον, ιοδ- z "menekşe" sözcüğünden türetilmiştir.

iz

Eski Türkçe iz "ayak izi, yara izi" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *i- veya *iy- "yürümek, gitmek" fiilinden Eski Türkçe +Uz ekiyle türetilmiştir.

iz(o)+

Fransızca ve İngilizce iso+ "[bileşik adlarda] eş, aynı" parçacığından alıntıdır. Fransızca parçacık Eski Yunanca īsos ίσος z "eşit, aynı" sözcüğünden alıntıdır.

izabe

Arapça ḏwb kökünden gelen iḏāba(t) إذابة z "(metal veya buz) eritme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḏāba "eridi" fiilinin ifˁāla(t) vezninde (IV) masdarıdır.

izafe

Arapça ḍyf kökünden gelen iḍāfa(t) إضافة z "1. konuk getirme, koşma, ekleme, ilişkilendirme, 2. Arapça gramerde bağıl isim, isim tamlaması" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḍāfa "konuk oldu" sözcüğünün ifˁāla(t) vezninde (IV) masdarıdır.

izah

Arapça wḍḥ kökünden gelen īḍāḥ ايضاح z "aydınlatma, açıklama, berrak kılma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça waḍaḥa وضح z "aydınlandı, açıklığa kavuştu" fiilinin ifˁāl vezninde (IV) masdarıdır.

izale

Arapça zwl kökünden gelen izāla(t) إزالة z "giderme, yoketme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça zāla زَالَ z "düştü, eksildi, tükendi" fiilinin ifˁāla(t) vezninde (IV) masdarıdır.

izan

Arapça ḏˁn kökünden gelen iḏˁān إذعان z "boyun eğme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḏaˁana ذَعَنَ z "boyun eğdi, birinin üstünlüğünü kabul etti" fiilinin ifˁāl vezninde (IV) masdarıdır.