Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi
Nişanyan Sözlük Android Uygulaması

iyon

+iyatr

Fransızca +iatre "[bileşik adlarda] doktor, tabip" parçacığından alıntıdır. Fransızca parçacık Eski Yunanca iatrós ιατρός z "doktor, tabip" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca iáomai ιάομαι z "tedavi etmek, derman olmak" fiilinden +tēr ekiyle türetilmiştir.

+iyatri

Fransızca +iatrie veya İngilizce +iatry "[bileşik adlarda] doktorluk, tabiplik" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen iatreía ιατρεία z sözcüğünden alıntıdır.

iye

Eski Türkçe idi "sahip, malik, efendi" sözcüğünden evrilmiştir.

iyi

Eski Türkçe edgü "fayda (isim), faydalı, iyi (sıfat)" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe ét- "düzenlemek, hazırlamak, yarar kılmak" fiilinden Eski Türkçe +gU ekiyle türetilmiştir.

iyimser

Yeni Türkçe iyimse- "iyiye yormak" fiilinden Yeni Türkçe +()r ekiyle türetilmiştir. Yeni Türkçe fiil Türkiye Türkçesi iyi sözcüğünden Yeni Türkçe +ImsA- ekiyle türetilmiştir.

iyon
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ TDK, Türkçe Sözlük, 1. Baskı, 1945]
iyon (fiz.)

Köken

Yeni Latince ion "artı veya eksi elektrik yüklü atom" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1834 Michael Faraday, İng. fizikçi.) Latince sözcük Eski Yunanca iōn ιών z "giden" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca ʰíēmi, i- ἱήμι z "gitmek, yol almak" fiilinden türetilmiştir. Yunanca fiil Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *ei- biçiminden evrilmiştir.

Ek açıklama

İyonlaşmış parçacıklar anot ve katoda doğru gittikleri için. • Aynı HAvr kökten Latince ire "gitmek", iter "yol".

Benzer sözcükler

iyonizasyon, iyonize


12.12.2015
iyot

Fransızca iode "bir element" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1812 Joseph Louis Gay-Lussac, Fr. kimyacı.) Fransızca sözcük Eski Yunanca iodḗ ιοδή z "menekşe rengi" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca íon, iod- ίον, ιοδ- z "menekşe" sözcüğünden türetilmiştir.

iz

Eski Türkçe iz "ayak izi, yara izi" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *i- veya *iy- "yürümek, gitmek" fiilinden Eski Türkçe +Uz ekiyle türetilmiştir.

iz(o)+

Fransızca ve İngilizce iso+ "[bileşik adlarda] eş, aynı" parçacığından alıntıdır. Fransızca parçacık Eski Yunanca īsos ίσος z "eşit, aynı" sözcüğünden alıntıdır.

izabe

Arapça ḏwb kökünden gelen iḏāba(t) إذابة z "(metal veya buz) eritme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḏāba "eridi" fiilinin ifˁāla(t) vezninde (IV) masdarıdır.

izafe

Arapça ḍyf kökünden gelen iḍāfa(t) إضافة z "1. konuk getirme, koşma, ekleme, ilişkilendirme, 2. Arapça gramerde bağıl isim, isim tamlaması" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḍāfa "konuk oldu" sözcüğünün ifˁāla(t) vezninde (IV) masdarıdır.