Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi
Nişanyan Sözlük Android Uygulaması

ivedi

ittihaz

Arapça Aχḏ kökünden gelen ittiχāḏ إتّخذ z "elde etme, alma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça aχaḏa أَخَذَ z "aldı" fiilinin iftiˁāl vezninde (VIII) masdarıdır.

ittila

Arapça ṭlˁ kökünden gelen iṭṭilāˁ إطّلاع z "gözetleme, haberdar olma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ṭalaˁa طَلَعَ z "çıktı" fiilinin iftiˁāl vezninde (VIII) masdarıdır.

ittisal

Arapça wṣl kökünden gelen ittiṣāl إتّصال z "bitişme, ulaşma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça waṣala وَصَلَ z "ulaştı, bitişti, temas etti" fiilinin iftiˁāl vezninde (VIII) masdarıdır.

iv|mek

Eski Türkçe iv- "hızlı gitmek, acele etmek" fiilinden evrilmiştir.

ivaz

Arapça ˁwḍ kökünden gelen ˁiwaḍ عِوَض z "bedel, tazminat" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁāḍa عَاضَ z "bedel saydı, bedel olarak ödedi" fiilinden alıntıdır.

ivedi
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Türkiye Türkçesi: [ anon., Ferec ba'd eş-şidde, 1451 yılından önce]
ivedüyile [aceleyle] sarāy-i sürūrdın yaŋa yöneldi Yeni Türkçe: [ TDK, Türkçe Sözlük, 1. Baskı, 1945]
ivedi: Evedi, acele.

Köken

Eski Türkçe ve Türkiye Türkçesi iv- "acele etmek" fiilinden +dU ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için iv- maddesine bakınız.

Ek açıklama

TTü 15. yy'dan sonra nadiren kaydedilmiş bir sözcük iken Dil Devrimi döneminde canlandırılmıştır.

Benzer sözcükler

ivedilikle


31.12.2015
+iyatr

Fransızca +iatre "[bileşik adlarda] doktor, tabip" parçacığından alıntıdır. Fransızca parçacık Eski Yunanca iatrós ιατρός z "doktor, tabip" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca iáomai ιάομαι z "tedavi etmek, derman olmak" fiilinden +tēr ekiyle türetilmiştir.

+iyatri

Fransızca +iatrie veya İngilizce +iatry "[bileşik adlarda] doktorluk, tabiplik" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen iatreía ιατρεία z sözcüğünden alıntıdır.

iye

Eski Türkçe idi "sahip, malik, efendi" sözcüğünden evrilmiştir.

iyi

Eski Türkçe edgü "fayda (isim), faydalı, iyi (sıfat)" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe ét- "düzenlemek, hazırlamak, yarar kılmak" fiilinden Eski Türkçe +gU ekiyle türetilmiştir.

iyimser

Yeni Türkçe iyimse- "iyiye yormak" fiilinden Yeni Türkçe +()r ekiyle türetilmiştir. Yeni Türkçe fiil Türkiye Türkçesi iyi sözcüğünden Yeni Türkçe +ImsA- ekiyle türetilmiştir.