ispiyon

ispençiyar

İtalyanca speziale "attar, baharatçı" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük İtalyanca spezie "baharat, şifalı ot" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Latince species "1. görünüm, biçim, 2. çeşit, tür, 3. ticari eşya çeşidi, özellikle kimyasal madde veya ot türü" sözcüğünden evrilmiştir.

ispermeçet

Yeni Latince sperma ceti "ispermeçet balinasından elde edilen güzel kokulu muma benzer madde" sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Latince sperma "sperm" ve Latince cetus "balina" sözcüklerinin bileşiğidir.

ispinoz

Yeni Yunanca spínos σπίνος z "bir tür ötücü kuş, fringilla" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen spínos veya spíza σπίνος/σπίζα z sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *(s)ping- biçiminden evrilmiştir.

ispiritizma

Fransızca spiritisme sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İngilizce spiritism "medyum aracılığıyla ruh çağırma" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1854.) Bu sözcük İngilizce spirit "ruh" sözcüğünden +ism° ekiyle türetilmiştir. İngilizce sözcük Latince aynı anlama gelen spiritus sözcüğünden alıntıdır.

ispirto

İtalyanca spirito "1. ruh, 2. uçucu sıvı, damıtılmış alkol" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük Latince spiritus "nefes, soluk, ruh" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Latince spirare "solumak, nefeslenmek" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatııdır.

ispiyon
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Mehmed Bahaeddin (Toven), Yeni Türkçe Lugat, 1924]
ispiyon: (...) hafiye, casus.

Köken

Fransızca espion "casus" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İtalyanca aynı anlama gelen spione sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Germence yazılı örneği bulunmayan *spehōn "gözetleyen, gözcü" sözcüğünden alıntıdır. Germence sözcük Germence yazılı örneği bulunmayan *spehjan "gözetlemek, seyretmek" fiilinden türetilmiştir. Germence fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *spek- "gözetlemek" biçiminden evrilmiştir.

Ek açıklama

Aynı HAvr kökten Latince specere, Eski Yunanca skopéō "bakmak, gözlemek", sképtomai "gözden geçirmek, incelemek".

Benzer sözcükler

ispiyoncu, ispiyonlamak


10.12.2015
israf

Arapça srf kökünden gelen isrāf إسراف z "azıtma, taşırma, haddini aşma, boşa harcama" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça sarafa سَرَفَ z "gözardı etti, ihmal etti, gözden kaçırdı" fiilinin ifˁāl vezninde (IV) masdarıdır.

+istan

Farsça +istān ستان z "[bileşik adlarda] yer ve ülke belirten takı" parçacığından alıntıdır. Farsça parçacık Eski Farsça ve Avesta (Zend) dilinde stāna- "durma yeri, durak, konak, yer" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *stā-na- biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *stā- "durmak" kökünden türetilmiştir.

İstanbul

Yeni Yunanca stin póli στην πόλι z deyiminden alıntıdır. Yunanca deyim Yeni Yunanca eis tin póli εισ την πόλι z "şehir içi, iç şehir, Galata'ya kıyasla İstanbul'un sur içi bölümüne verilen ad" deyiminden türetilmiştir. Bu sözcük Yeni Yunanca eís είς z "iç" ve Yeni Yunanca i pólis ἡ πόλις z "şehir, özellikle Konstantin kenti, İstanbul" sözcüklerinin bileşiğidir.

istasyon

Fransızca station "1. durma, duruş, 2. durma yeri, durak" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen stātio sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince stāre "durmak" fiilinden +()tion ekiyle türetilmiştir. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *stā- biçiminden evrilmiştir.

istatistik

Fransızca statistique "sayısal veri toplama işi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Almanca Statistik "devlet idaresi sanatı, idari amaçla toplanan sayısal bilgiler [17. yy], sayısal veri toplama işi [18. yy]" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük İtalyanca stato "devlet" sözcüğünden +istik° ekiyle türetilmiştir.