Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi
Nişanyan Sözlük Android Uygulaması

inle|mek

inkıraz

Arapça ḳrḍ kökünden gelen inḳirāḍ إنقراض z "çiğnenerek aşınma, yıpranma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳaraḍa قرض z "dişledi, kemirdi, kırptı" fiilinin infiˁāl vezninde (VII) masdarıdır.

inkıta

Arapça ḳṭˁ kökünden gelen inḳiṭāˁ إنقطاع z "kesilme, kesinti" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳaṭaˁa قَطَعَ z "kesti" fiilinin infiˁāl vezninde (VII) masdarıdır.

inkıyat

Arapça ḳyd kökünden gelen inḳiyād إنقياد z "boyun eğme, bağlılık bildirme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳāda قَادَ z "bağladı" fiilinin infiˁāl vezninde (VII) masdarıdır.

inkisar

Arapça ksr kökünden gelen inkisār إنكسار z "kırılma, ruhen kırılma, kırgınlık" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça kasara كسر z "kesti, kırdı" fiilinin infiˁāl vezninde (VII) masdarıdır.

inkişaf

Arapça kşf kökünden gelen inkişāf إنكشاف z "(çiçek) açma, açığa çıkma, kuvveden fiile geçme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça kaşafa كشف z "açtı, buldu" fiilinin infiˁāl vezninde (VII) masdarıdır.

inle|mek
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Türkiye Türkçesi: inleşmek [ Aşık Paşa, Garib-name, 1330]
ˁışḳ içinde ıŋlaşurler zār zār Türkiye Türkçesi: inil inil [ anon., Câmiü'l-Fürs, 1501]
niyūşīdan [Fa.]: (...) iŋil iŋil ağlaşmak Türkiye Türkçesi: inilti [ Hasan b. Hüseyn, Şâmilu'l-Luga, 1505]
zār [Fa.]: İnü, iŋüldü.

Köken

veya iŋil "inleme sesi" ses yansımalı sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +lA- ekiyle türetilmiştir.

Benzer sözcükler

inildemek, inilti, inim inim, inleme, inletmek


10.09.2017
inovasyon

Fransızca ve İngilizce innovation "yenilik, icat" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince innovare "yenilemek" fiilinden +()tion ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince novus "yeni" sözcüğünün isimden türetilmiş fiilidir. Latince sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *newo- kökünden türetilmiştir.

input

İngilizce input "1. içine katmak, eklemek (fiil) 2. katkı, girdi (ad)" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce put "koymak" fiilinden in+1 önekiyle türetilmiştir.

insaf

Arapça nṣf kökünden gelen inṣāf إنصاف z "adalet, yargıda ölçülü olma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça naṣafa نصف z "yardı, yarım etti" fiilinin ifˁāl vezninde (IV) masdarıdır.

insan

Arapça Ans kökünden gelen insān إنسان z "insanlık, insan soyu" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ins إنس z "tek bir kişi, insan" sözcüğünden türetilmiştir. (NOT: Bu sözcük Aramice/Süryanice kökünden gelen ināş veya īnəşā אִינָשׂ z "insan" sözcüğü ile eş kökenlidir. Aramice/Süryanice sözcük İbranice kökünden gelen aynı anlama gelen enōş אנוש z sözcüğü ile eş kökenlidir. İbranice sözcük Akatça nişu "halk, kavim" sözcüğü ile eş kökenlidir. )

insancıl

Türkiye Türkçesi insan sözcüğünden Yeni Türkçe +çIl ekiyle türetilmiştir.