Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi
Nişanyan Sözlük Android Uygulaması

ihtilal

ihtar

Ar iχṭār إخطار z [#χṭr ifˁāl IV msd.] uyarma Ar χaṭara خطر zdikildi, aydı, duygu veya düşünceye kapıldı

ihtida

Ar ihtidāˀ إهتداء z [#hdy iftiˁāl VIII msd.] doğru yola gitme, mec. İslamı kabul etme Ar hadā هَدَا zyol gösterdi, uğurladı

ihtikâr

Ar iḥtikār إحتكار z [#ḥkr iftiˁāl VIII msd.] (özellikle buğdayda) stokçuluk veya istifçilik yapma, fiyat artışı beklentisiyle gıda maddesini stokta tutma Ar ḥakara حكر zstokçuluk yaptı, buğdayı elinde tuttu Aram ḥākar חכר zkiralama, özellikle buğday cinsinden ödenen arazi kirası

ihtilaç

Ar iχtilāc إختلاج z [#χlc iftiˁāl VIII msd.] kıvranma, spazm Ar χalaca خلج zkıvrandı

ihtilaf

Ar iχtilāf إختلاف z [#χlf iftiˁāl VIII msd.] 1. (gün ve gece gibi) zıt şeylerin ardarda gelmesi, alternasyon, 2. zıtlık, karşıtlık Ar χalafa خلف zardından geldi, yerine geçti, karşıt idi

ihtilal

[ Süleyman Çelebi, Mevlid, 1409]
Līk her yirde ki ola iχtilāl/ Luṭf idüp ıṣlāh ide ehl-i kemāl [ Meninski, Thesaurus, 1680]
ıχtilāl: Turbatio, confusio, alteratio, laesio. (...) sulhuŋ ıχtilāline bāˁıs oldular [barışın bozulmasına yol açtılar] [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
ıχtilāl: ihlal-i asayiş, hercümerc. [ TDK, Türkçe Sözlük, 1. Baskı, 1945]
ihtilâl: (...) 2. Devrim.

Ar iχtilāl إختلال z [#χll iftiˁāl VIII msd.] bozulma, fesat, kargaşa Ar χalla خَلَّ zbozdu, hasar verdi

 halel

Not: 1900'de basılan Kamus-ı Türki'de ihtilal sözcüğünün bulunmaması, sansüre işaret eder. Bu husus, sözcüğün siyasi anlamının bu tarihte dahi yaygın olduğunu düşündürür.

Benzer sözcükler: ihtilal komitesi, ihtilalci


05.09.2017
ihtilat

Ar iχtilāṭ إختلاط z [#χlṭ iftiˁāl VIII msd.] karışma Ar χalaṭa خَلَطَ zkardı

ihtimal

Ar iḥtimāl إحتمال z [#ḥml iftiˁāl VIII msd.] 1. yüklenme, yük taşıma, 2. mantıkta olabilirlik Ar ḥamala حَمَلَ ztaşıdı, yüklendi

ihtimam

Ar ihtimām إهتمام z [#hmm iftiˁāl VIII msd.] önemseme, ilgilenme; ilgi Ar hamma هَمَّ zönemsedi, ilgilendi

ihtira

Ar iχtirāˁ إختراع z [#χrˁ iftiˁāl VIII msd.] bulma, yaratma, kurma, icat etme Ar aχtaraˁa [VIII f.] buldu, yarattı

ihtiram

Ar iḥtirām إحترام z [#ḥrm iftiˁāl VIII msd.] hürmet etme, saygı gösterme Ar ḥarama حَرَمَ zyasakladı