Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi
Nişanyan Sözlük Android Uygulaması

huni

humor

Fransızca ve İngilizce humour "1. ruh hali, özellikle neşeli ruh hali, 2. espri, mizah" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince (h)umor "1. nem, rutubet, 2. eski tıbba göre insanı oluşturan dört sıvının her biri" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Latince (h)umere "nemli ve ıslak olmak" sözcüğünden +or ekiyle türetilmiştir.

humus1

Latince humus "toprak" sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *ghom-on biçiminden evrilmiştir. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *ghem- veya *dhghem- kökünden türetilmiştir.

humus2

Arapça ḥmṣ kökünden gelen ḥimmiṣ حمّص z "nohut" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice aynı anlama gelen ḥemṣīn, ḥemṣāy חֶמְצין z sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük İbranice ve Aramice/Süryanice χāmaṣ חָמַץ z "ekşitmek, mayalamak" sözcüğü ile eş kökenli olabilir; ancak bu kesin değildir.

hun

Farsça χūn خون z "kan" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen vohunī sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Proto-İranca (Ana-İranca) aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *χʷahun sözcüğünden evrilmiştir. (Kaynak: Christian Bartholomae, Altiranisches Wörterbuch sf. 1434)

hunhar

Farsça χūnχʷār خونخوار z "kan içici, gaddar, zalim" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça χūn خون z "kan" ve Farsça χʷār veya χor خوار z "yiyen veya içen" sözcüklerinin bileşiğidir.

huni
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Meninski, Thesaurus, 1680]
χūnī: Infundibulum.

Köken

Yeni Yunanca χoní χωνί z "külah şeklinde sıvı akıtma aracı" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Orta Yunanca χoníon χωνίον z sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca χoánē veya χṓnē χοάνη/χώνη z "akıtma yeri, ibriğin ağzı, huni" sözcüğünden evrilmiştir. Yunanca sözcük Eski Yunanca χéō χέω z "(sıvı) dökmek, akıtmak" fiilinin fiilden türetilmiş isimidir. Yunanca fiil Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *gheu- biçiminden evrilmiştir.

Daha fazla bilgi için fondan maddesine bakınız.

Bu maddeye gönderenler

ekimoz, parankima


08.10.2017
hurafe

Arapça χrf kökünden gelen χurāfa(t) خرافة z "mitos, hayali hikâye" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça χarafa خرف z "bunadı, boş konuştu, masal anlattı" fiilinin fuˁāla(t) vezninde ismi merresidir.

hurç

Arapça χrc kökünden gelen χurc veya χarc خَُرْج z "atın eğerine çift taraflı olarak asılan heybe" sözcüğünden alıntıdır.

hurda1

Farsça χorda خورده z "yenmiş şey, artık, kırıntı, küçük ve önemsiz şey" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen χʷartak sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Orta Farsça χʷartan "yemek" fiilinden +a ekiyle türetilmiştir.

hurda2

Arapça χdˁ kökünden gelen χudˁa(t) خدعة z "aldatma, hile" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça χadaˁa خدع z "sakladı, kandırdı" fiilinin fuˁla(t) vezninde ismi merresidir.

hurdahaş

Farsça χord u χāş خورد و خاش z "kırık dökük" deyiminden alıntıdır. Farsça deyim Farsça χord خورده z "yenik, artık, kırıntı" ve Farsça χāş خاش z "yonga, kırpıntı" sözcüklerinin bileşiğidir.