Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi

halita

halife

Ar χalīfa(t) خليفة z [#χlf faˁīlā(t) sf. fem.] birinin yerine geçen, halef; İslam hükümdarı Ar χalafa خَلَفَ zyerine geçti, ardından geldi (≈ Aram ḥalaph חַלַף z [#ḥlp] yerine (edat) )

halihazır

§ Ar ḥāl حال zdurum Ar ḥāḍir حاضر zşimdiki

halik

Ar χāliḳ خالق z [#χlḳ fāˁil fa.] yaratan, Allahın sıfatlarından biri Ar χalaḳa خلق zyarattı

halim

Ar ḥalīm حليم z [#ḥlm faˁīl sf.] yumuşak huylu Ar ḥaluma حَلُمَ zyumuşadı

halis

Ar χāliṣ خالص z [#χlṣ fāˁil fa.] arı, saf, temiz Ar χalaṣa خلص zarındı, kurtuldu

halita

[ Meninski, Thesaurus, 1680]
χalīṭ: Mixtus, permistus, consors (...) genus miscellaneum [karışık, karışım], ac pec. pabulum e foeno et stramine mixtum [özellikle karışık hayvan yemi]. [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
χalīṭa خليطة: karıştırma ilaç. YO: [ Şemseddin Sami, Kamus-ı Türki, 1900]
χalīṭa: iki şeyden ve alelhusus iki madenden müteşekkil madde.

Ar χalīṭ خليط z [#χlṭ faˁīl sf.] karışık Ar χalaṭa خَلَطَ zkarıştırdı

 halt

Not: "Maden alaşımı" anlamı 19. yy sonlarından önce görülmez.


21.08.2014
halk1

Ar χalḳ خلق z [#χlḳ] herhangi bir insan topluluğu, ahali ≈ Aram χelḳā חֶלְקָא z [#χlḳ] pay, bölük, kısım Aram χālaḳ חלק zpay etmek, bölmek

halk2

Ar χalḳ خلق z [#χlḳ faˁl msd.] yaratma, yaratış Ar χalaḳa خلق zyarattı ≈ Aram χālaḳ חלק z [#χlḳ] pay etme, düzeltme, düzenleme

halka

Ar ḥalḳa(t) حلقة z [#ḥlḳ faˁla(t) mr.] yüzük, halka, zincir baklası

hallaç

Ar ḥallāc حلّاج z [#ḥlc faˁˁāl mesl.] pamuk atıcı Ar ḥalaca حلج zözel değneği ile pamuk attı (Kaynak: Lane sf. I.626)

halojen

Fr halogène 1. kimyada klor ve benzeri elementler grubu, 2. bu gruptan gazları kullanan lamba (İlk kullanım: Jakob Berzelius, İsv. kimyacı (1779-1848).) § EYun ʰáls, halo- ἁλς, ἁλο- ztuz (<< HAvr *sal-d- a.a. ) EYun genḗs, genēt- γενής, γενητ- zdoğuran