Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi

hümayun

hükümran

§ Ar ḥukm حكم zegemenlik Fa rān ران zsüren (Fa rāndan, rān- راندن, ران zgötürmek, sürmek Fa raftan, rav- رفتن, رو zgitmek )

hülasa

Ar χulāṣa(t) خلاصة z [#χlṣ fuˁāla(t) mr.] öz, özet Ar χalaṣa خلص zarındı, kurtuldu, serbest kaldı

hülle

Ar ḥulla(t) حلّة z [#ḥll fuˁla(t) mr.] 1. giysi, özellikle cennet giysisi, 2. İslam hukukunda boşanmış eşle tekrar nikâh kıymak için kadının üçüncü bir kişi ile evlenmesi formülü Ar ḥalla حلّ zçözdü, soydu

hülya

Ar χūlyā/māliχūlyā خوليا zmelankoli, kara sevda EYun χolía/melanχolía χολία za.a. EYun χolḗ/melanχolḗ χολή zkara safra, eski tıbba göre bünyeyi oluşturan dört ana maddeden biri << HAvr *ghol-ē sarı şey HAvr *ghel-2 sararmak, parlamak

hümanist

Fr humaniste 1. antik Yunan ve Latin kültürüne vakıf kimse, 2. insancıl İt umanista a.a. (İlk kullanım: Lodovicio Ariosto (1474-1533), İt. şair.) Lat humanus insani Lat homo, homin- «toprağa ait», insan

hümayun

[ Süleyman Çelebi, Mevlid, 1409]
Ol hümāyūn baχtı ol ḳadri yüce/ Ummühānın evine vardı gice

Fa humāyūn همايون zkutsal, mübarek, padişaha ait Fa/OFa humāy هماى zdevlet kuşu (≈ Ave humayā- «kutlu», Zerdüşt mitolojisinde Viştasp'ın kızının adı Ave hu iyi, kutlu, bahtlı, hayırlı << HAvr *su- a.a. )

 ö+

Not: Karş. OFa hu-srav "iyi ünlü" (Husrev), hu-rām "mutlu" (Hurrem), hu-raoδa "güzel yüzlü, cennet kızı". Karş. EYun eu-angēlion "iyi haber, İncil", eu-thanasía "iyi ölüm", eu-genēs "iyi soylu", eu-kleidēs "iyi namlı" (Öklit). • Sans = Ave hu = EYun eşdeğerliği, Hintavrupa araştırmalarının ilk önemli keşiflerinden biridir.

Bu maddeye gönderenler: beyhude, huri


22.09.2017
hüner

Fa/OFa hunar هنر zmarifet, erdem Ave hunara- erkeklik, erdem, virtus § Ave hu-/hao- iyi Ave nar-, nairya- er, erkek (<< HAvr *ner-2 a.a. )

hüngür

onom ağlama sesi

hünkâr

Fa χond-kār/χodāvand-gār خواندگار/خوداوندگار zefendilik-eden, hükümdar, egemen Fa/OFa χʷand/χond efendi, rabb, yüce kişi << OFa χʷadāvand a.a. OFa χʷadāy a.a.

hünnap

Ar ˁunnāb عنّاب z [#ˁnb] hünnap ağacı ve meyvesi, zizyphus vulgaris ≈ Ar ˁināb عناب züzüm (≈ Akad inbu meyve )

hünsa

Ar χunṯāˀ خنثاء z [#χns̠ fuˁlāˀ sf. fem.] hermafrodit, çift cinsiyetli