Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi

hüküm

hüccet

Ar ḥucca(t) حجّة z [#ḥcc fuˁla(t) ] belge, mahkemede delil

hücre

Ar ḥucra(t) حجرة z [#ḥcr fuˁla(t) mr.] oda, hane Ar ḥacara حجر zkapattı, yasakladı

hücum

Ar hucūm هجوم z [#hcm fuˁūl msd.] üstüne varma, saldırma Ar hacama هجم züstüne vardı, saldırdı

hüda

Fa χodā خدا ztanrı, hükümdar, sahip << OFa χʷadāy a.a. << Ave χʷa-dāta a.a. § Ave hva-/χʷa kendi Ave dā- vermek, koymak, yapmak, yaratmak, belirlemek

hüdayinabit

Fa χudāyī nābit خداى نابت zkendiliğinden biten (bitki) § Fa χudāyī خداى ztanrısal, tanrıdan Ar nābit نابت z [#nbt fāˁil fa.] biten

hüküm

[ Kutadgu Bilig, 1069]
Bayat ḥukmi taḳdīr bile tezginür [Allahın hükmü ve takdiriyle hareket eder] [ Codex Cumanicus, 1303]
regimentum - Fa: ghokum - Tr: yargu yarmak (...) advocatus - Fa: ghokum dar - Tr: ghokumči [hükümcü]

Ar ḥukm حُكْم z [#ḥkm fuˁl msd.] 1. yargılama, 2. yargı, karar, buyruk Ar ḥakama حَكَمَ zyargıladı, hükmetti

Not: Ar #ḥkm kökünün ifade ettiği anlam gruplarından “1. yargılama” Arapçada özgündür. “2. Güçlendirme, tahkim etme” aynı anlamın özel bir uzantısı olarak kabul edilebilir. “3. Bilme, bilge olma” türevleri Aramiceden alıntıdır. Bkz. hekim.

Benzer sözcükler: hükmen, hükmetmek, hükmî, hükümferma, hükümsüz


05.08.2015
hükümdar

§ Ar ḥukm حكم zegemenlik Fa dār دار ztutan, sahip

hükümet

Ar ḥukūma(t) حكومة z [#ḥkm fuˁūla(t) msd.] yönetim, egemenlik Ar ḥakama حَكَمَ zyargıladı, egemenlik erki kullandı

hükümran

§ Ar ḥukm حكم zegemenlik Fa rān ران zsüren (Fa rāndan, rān- راندن, ران zgötürmek, sürmek Fa raftan, rav- رفتن, رو zgitmek )

hülasa

Ar χulāṣa(t) خلاصة z [#χlṣ fuˁāla(t) mr.] öz, özet Ar χalaṣa خلص zarındı, kurtuldu, serbest kaldı

hülle

Ar ḥulla(t) حلّة z [#ḥll fuˁla(t) mr.] 1. giysi, özellikle cennet giysisi, 2. İslam hukukunda boşanmış eşle tekrar nikâh kıymak için kadının üçüncü bir kişi ile evlenmesi formülü Ar ḥalla حلّ zçözdü, soydu