Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi

görkem

göre

Eski Türkçe köre "görerek, uygunluk ve izafet zarfı" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe kör- "görmek" fiilinden Eski Türkçe +A ekiyle türetilmiştir.

görece

Türkiye Türkçesi göre sözcüğünden Yeni Türkçe +çA2 ekiyle türetilmiştir.

görenek

Türkiye Türkçesi gör- fiilinden Türkiye Türkçesinde +AnAk ekiyle türetilmiştir.

görev

Türkiye Türkçesi iş gör- fiilinden Yeni Türkçe +Av ekiyle türetilmiştir.

görgü

Türkiye Türkçesi gör- fiilinden Türkiye Türkçesinde +gU ekiyle türetilmiştir.

görkem
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Türkiye Türkçesi: "görmeye değer, gösterişli, güzel (sıfat)" [ Mercimek Ahmed, Kâbusname terc., 1432]
çün ki yüksek ata bine muhteşem ve görkem görünür Türkiye Türkçesi: [ Hamit Zübeyr & İshak Refet, Anadilden Derlemeler, 1932]
görkem (Adana, Kayseri, Niğde); görükem (G. Antep): 1- zahiri hal, görünüş; 2- calibi nazar. (...) görükemli Yeni Türkçe: [ Osmanlıcadan Türkçeye Cep Kılavuzu, 1935]
görkem = Haşmet, tantana, ihtişam, debdebe

Köken

Türkiye Türkçesi görk "görüntü, görünme, güzellik" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Eski Türkçe aynı anlama gelen körk sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Türkçe kör- "görmek" fiilinden Eski Türkçe +Uk ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için gör- maddesine bakınız.

Ek açıklama

+kAm ekinin yapısı muğlaktır. Anadolu ağızlarında sıfat olarak kullanılan sözcüğe YTü keyfî olarak isim anlamı yüklenmiştir.

Benzer sözcükler

görkemli, görklü


14.12.2015
görsel

Türkiye Türkçesi gör- fiilinden Yeni Türkçe +sAl ekiyle türetilmiştir.

görümce

Eski Türkçe körümçi "görücü; falcı, müneccim" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe körüm "görme, bakım" sözcüğünden Eski Türkçe +çI ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Eski Türkçe kör- fiilinden Eski Türkçe +Im ekiyle türetilmiştir.

görüngü

Türkiye Türkçesi görün- fiilinden Yeni Türkçe +gU ekiyle türetilmiştir.

görüntü

Türkiye Türkçesi gör- fiilinden Yeni Türkçe +(In)tI ekiyle türetilmiştir.

göster|mek

Eski Türkçe kör- "görmek" fiilinden Eski Türkçe +tAr- ekiyle türetilmiştir.