dokun|mak

doktor

Fransızca docteur "1. üniversitede hocalık beratına sahip kimse, doktora sahibi, 2. diplomalı tabip [esk.], genelde tabip" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince doctor "öğretmen, hoca" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Latince docere "öğretmek" fiilinden +()tor ekiyle türetilmiştir.

doktora

Fransızca doctorat "doktorluk rütbesi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince doctoratus "«doktor edilmiş», üniversitelerde öğretmenlik yapma ruhsatı" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Geç Latince doctorare sözcüğünün geçmiş zaman fiil-sıfatııdır. Geç Latince sözcük Latince doctor "öğretmen" sözcüğünün isimden türetilmiş fiilidir.

doktrin

Fransızca doctrine "öğreti" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen doctrina sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince doctor "öğretmen" sözcüğünden +in° ekiyle türetilmiştir.

doku

Türkiye Türkçesi doku- fiilinden türetilmiştir.

doku|mak

Eski Türkçe tokı- "dövmek, vurmak, bıçak çalmak, taşa yazı yazmak" fiilinden evrilmiştir.

dokun|mak
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
er tamka tokındı [adam duvara çarptı], er tokındı [adam dayak yedi - Oğuzca], kılıç tokındı [kılıç dövüldü] Türkiye Türkçesi: "... temas etmek ... rencide etmek" [ Meninski, Thesaurus, 1680]
hatırın dokunmak (...) zararı dokunmak (...) ayağıne nesne dokunüp düştı Yeni Türkçe: dokunulmazlık "masuniyet" [ Cumhuriyet - gazete, 1945]
konut dokunulmazlığı, milletvekili dokunulmazlığı

Köken

Eski Türkçe tokın- "dövmek, çarpmak" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe tokı- "dövmek, vurmak" fiilinden Eski Türkçe +In- ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için doku- maddesine bakınız.

Ek açıklama

Doku- "vurmak" fiilinin +In- dönüşlülük ekiyle yapılmış türevi iken TTü anlam ayrışmasına uğramıştır.

Benzer sözcükler

dokundurmak, dokunulmak, dokunulmazlık

Bu maddeye gönderenler

dokunaklı, dokunmatik


26.09.2017
dokunaklı

Türkiye Türkçesi dokun- fiilinden Türkiye Türkçesinde +(g)Ak ekiyle türetilmiştir.

dokunmatik

Türkiye Türkçesi dokun- ve Türkiye Türkçesi otomatik sözcüklerinin bileşiğidir.

dokurcun

Orta Türkçe tokurçin "dokuz taş oyunu" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Eski Türkçe tokuz sözcüğünden türetilmiştir.

dokuz

Eski Türkçe tokuz veya tokkuz "9" sözcüğünden evrilmiştir.

doküman

Fransızca document "belge" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince documentum "ders kitabı, kanıt, belge" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince docere, doct- "öğretmek" fiilinden +ment° ekiyle türetilmiştir.