Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi Nişanyan Sözlük - Çağdaş Türkçenin Etimolojisi
Nişanyan Sözlük Android Uygulaması

diferansiyel

dibek

TTü dep-/tep- dövmek, ayakla vurmak +(g)Ak

dible

≈ Fa dubla دُبله zbadem ve şekerle yapılan bir tatlı

didaktik

Fr didactique öğretici, eğitici, eğitsel EYun didaktikós διδακτικός z EYun didáskō, didak- διδάσκω, διδακ- zöğretmek +ik° << HAvr *didnsko- düşündürmek HAvr *dens-1 düşünmek

dide

Fa dīda ديده z [pp.] 1. görülen, görülmüş, 2. gören, görmüş, 3. göz Fa dīdan, bīn- ديدن, بين zgörmek +a << OFa dītan, vēn- a.a. ≈ EFa didiy gördü ≈ Ave dāi-, didaiti bakmak, görmek, düşünmek << HAvr *dhyā- HAvr *dheiə- görmek, bakmak

didik

TTü dit- parçalamak +Uk

diferansiyel

"mekanik aygıt" [ Cumhuriyet - gazete, 1937]
tam serbest diferansiyel, hidrolik frenler

Fr différentiel 1. matematikte diferansiyel hesap, 2. bir hareketi ayrı hızda dönen iki aksa taşıyan aygıt Fr différence fark, farklılaşma +al° Lat differentia a.a. Lat differre ayırmak, dağıtmak, farklı kılmak +entia Lat dis+ ferre taşımak << HAvr *bher-1 taşımak, getirmek

 fertilite

Not: Latince fiilin perfekt kökü kuraldışıdır. Karş. ablatif, dilate.


01.10.2017
difteri

Fr diphtérie bulaşıcı bir hastalık, kuşpalazı (İlk kullanım: 1857 Pierre Bretonneau, Fr. tabip.) EYun diphthéra διφθέρα ztabaklanmış deri

diftong

İng diphthong çiftsesli, iki sesliden oluşan bileşik ses EYun díphthongos δίϕθογγος z § EYun di- iki EYun phthóngos ϕθόγγος zses EYun phthéngomai φθέγγομαι zses etmek, çağırmak

difüzyon

Fr diffusion (dökülmüş bir sıvı gibi) yayılma, bir noktadan etrafa saçılma Lat diffundere döküp saçmak +()tion Lat dis+ fundere, fus- dökmek

diğer

Fa dīgar/dadīgar ديگر/دديگر zbaşka, öbür << OFa datīgar

diğerkâm

§ Fa dīgar ديگر zbaşka(sı) Fa kām كام zseven, sevgi, arzu (≈ Ave kāma- sevmek << HAvr *kā-mo- HAvr *kā- a.a. )